بهسازی لرزهای
در این قسمت بهسازی لرزهای برای بهبود رفتار لرزهای ساختمان در مقابل زلزلههای آتی میتواند توسط یك یا چندگزینه انجام شود. گزینه منتخب باید نامعینی اجزای مقاوم جانبی را برای جلوگیری از فروریزش و ناپایداری كلی ساختمان افزایش دهد. همچنین با توجه به هدف بهسازی و روش مورد استفاده برای ارزیابی آسیبپذیری سازه، از روش مقاومسازی استفاده میشود.
بهسازی كلی ساختمان
كامل نمودن مسیر بار
عملكرد لرزهای مناسب یك ساختمان وابسته به پیوستگی مسیر انتقال نیروهای اعمالی دارد. كلیه نیروها باید دارای مسیر مشخصی بوده تا با عبور از تمام دیافراگمهای افقی و قائم و نیز تمام عناصر سازهای ذیربط به شالوده برسند. ازاین رو ساختمانی كه دارای سیستم مقاوم در برابر نیروهای ناشی از زلزله در تمام طبقهها و به صورت پیوسته و هماهنگ باشد دارای عملكرد لرزهای مناسب خواهد بود. اگر در مسیر بار جانبی ناپیوستگی وجود داشته باشد ساختمان حتی با وجود مقاومت برخی اجزا قادر به تحمل نیروهای لرزهای نخواهد بود. مسیر بار پیوسته، نیاز اولیه تمام ساختمانهاست.
ناپیوستگی مسیر بار
با اضافه كردن عضوهای جدید برای كامل كردن مسیر بار نا پیوستگی اصلاح میشود. مانند اضافه كردن دیوارهای برشی جدید در محلهای ناپیوستگی.
نبود مسیر انتقال بار كفها به عضوهای قائم
در شرایطی كه مسیری برای انتقال بار كفها یا سقفها به دیوارهای باربر به مقداركافی وجود ندارد، لازم است عضو یا عضوهای جدیدی برای تامین این مسیر اضافه شوند.
افزودن مقاومت برشی و انسجام ساختمان
چنانچه ساختمان به لحاظ كاستی در طول دیوارهای سازهای آسیبپذیر باشد، یا در مواردی اندازه بازشوها بیش از مقادیر استادارد ۲۸۰۰ ایران باشد میتوان با كوچك كردن بازشوها یا اضافه كردن كلافهای اطراف بازشوها كه به نحو مناسبی به دیافراگمها متصل شده باشند، این مشكل را برطرف كرد.
رفع نامنظمی
برای ساختمانهایی كه دارای نامنظمی هستند، باید با افزودن اعضای جدید، پر كردن بازشوها، و اضافه نمودن درز انقطاع نامنظمی را در سازه را بر طرف كرد. نامنظمیها غالباً بدلیل ناپیوستگی اجزای سازهای، توزیع نامناسب جرم، سختی یا مقاومت ایجاد شده موجب رفتار نامناسب لرزهای میشوند. برخی از روشهای موثر اصلاح نامنظمی قائم نظیر طبقه ضعیف و یا نرم، اضافه كردن دیوارهای برشی در طبقه نرم یا ضعیف است. بعلاوه درزهای انقطاع برای تبدیل ساختمانی نامنظم به تعداد بلوكهای منظم میتواند مورد استفاده قرار گیرد. با این حال باید به تامین درز انقطاع كافی برای جلوگیری از اثرات ضربه ساختمانها توجه كرد.
رفع نامنظمی در پلان
در صورتی كه سازه دارای نامنظمی در پلان باشد، باید با افزودن اعضای جدید و یا پر كردن بازشوها، نامنظمی را كاهش داده و یا از بین برد. در صورت نامتقارن بودن ساختمان و یا وجود پیش آمدگی بزرگتر از حد مجاز باید با ایجاد درز انقطاع ساختمان را به قطعات متقارن تقسیم كرد، به نحوی كه هر قسمت بصورت مستقل آسیبپذیر نباشد.
رفع نامنظمی در ارتفاع
اگر ساختمان در ارتفاع نامنظم باشد، باید با اضافه كردن دیوارهای برشی جدید و یا تقویت دیوارهای باربر موجود، نامنظمیهایی همچون طبقه ضعیف و ناپیوستگی در امتداد قائم را بر طرف كرد. لازم به یاد آوری است كه این روش بهسازی نباید مشكل جدیدی را برای ساختمان بوجود آورد. چنانچه از دیوار برشی جدید برای بهسازی طبقه ضعیف استفاده شود، لازم است فاصله بین مركز جرم و مركز سختی به لحاظ كنترل پیچش ساختمان مجددا بررسی شود. همچنین لازم است برای حفظ پیوستگی قائم، دیوار جدید تا تراز پی ادامه یابد.
رفع مشكل برخورد دو ساختمان مجاور
در صورتی كه ساختمان مورد نظر ممكن است از جانب ساختمان (های) مجاور در اثر سقوط اجزای سست آن(ها) مانند قطعات نما، قطعات جان پناه و غیره، ناشی از زلزله آسیب ببیند، باید قسمتهایی از ساختمان كه در معرض چنین آسیبی قرار میگیرند تقویت شوند. علاوه بر آن باید بررسی شود كه راههای دسترسی ساختمان در اثر ریختن قطعات از ساختمان(های) مجاور مسدود نشوند. برای جلوگیری از برخورد ساختمانهای مجاور باید مطابق ضوابط استاندارد ۲۸۰۰ ایران درز انقطاع بین آنها تعبیه شود. در صورتی كه درز انقطاع لازم بین دو ساختمان موجود رعایت نشده باشد،باید این مشكل را با یكی از روشهای زیر برطرف كرد.
- تخریب قسمتی از ساختمان برای ابجاد و یا افزایش فاصله موجود بین دو ساختمان
- بستن اجزای سازهای دو قسمت ساختمان به یكدیگر و تشكیل یك مجموعه سازهای
اگر تراز كفهای ساختمان مورد نظر با ساختمان مجاور یكی باشد و تفاوت ارتفاع دو ساختمان كمتر از ۵۰ درصد ارتفاع ساختمان كوتاهتر باشد، نیازی به ایجاد درز انقطاع نیست.
بهسازی اجزای سازهای ساختمان
بهسازی دیوارهای باربر
دیوارهای باربر از مهمترین عناصر سازهای در ساختمانهای آجری هستند كه نقش مهمی در تحمل نیروهای جانبی ناشی از زلزله به عهده دارند. اگر بر اساس روشهای ارزیابی دیوار سازهای آسیبپذیر شناخته شود، باید یا آن دیوار برداشته شده و با دیوار جدیدی جایگزین شود و یا مقاومت جانبی آن به نحو مناسبی تامین شود.
اصلاح درزهای قائم بین آجرها
در صورتی كه درزهای قائم بین آجرها از ملات پر نباشد، باید مقاومت برشی درون صفحه و مقاومت خمشی خارج از صفحه دیوار نصف مقادیر دیوار كامل منظور شود. برای پركردن درزها باید از تزریق دوغاب سیمان یا تركیبات رزین استفاده شود كه در زیر مراحل خلاصه شده آن آورده شده است.
۱-آماده سازی و برداشتن اندود سطحی و تعریض تركها
در این مرحله سوراخهایی به قطر ۱۲/۵ میلیمتر در داخل تركها ایجاد كرده و لولههای كوچك در داخل این سوراخها جای داده میشوند. سپس محل ترك با آب تحت فشار شستشو داده شده و تركها با خمیر سیمان درزبندی میشوند. نكته قابل ذكر در مورد سوراخهای ایجاد شده در دیوار این است كه هر چه تركها باریكتر باشند، این سوراخها متراكمتر خواهند شد.
۲-تزریق دوغاب سیمان
در این مرحله دوغاب سیمان با فشار به داخل لولهها تزریق میشود. برای دوغاب بهتر است از بنتونیت نیز به نسبت ۵ درصد وزنی سیمان استفاده كرد. عمل تزریق از پایین ترین لوله شروع میشود و تا زمانی كه دوغاب یكدست شروع به جریان یافتن از لوله بعدی نكرده است، ادامه مییابد. بدین ترتیب اولین لوله، درزیندی شده و سپس از لوله بعدی عمل تزریق انجام میشود و به همین نحو ادامه مییابد اندود نهایی با نصب یك توری سیمی و ایجاد اندود نهایی برروی آن به مرحله اجرا در میآید. اگر تركها مورب باشند نخست باید با یكی از روشهایی كه برای تركهای خفیف و مختصر ذكر شد و به دنبال آن با روش كلافهای باریك موضعی كه در این قسمت تعریف میشود، تعمیر شوند. در این گونه تركها اگر تنها روشهای معمولی كه برای تعمیر تركهای جزئی اختصاص یافتهاند، به كار گرفته شوند، پهنای بزرگ این تركها یا ترتیب قرار گرفتن انبوه آنها، انتقال تنش را به میزان قابل اعتمادی اجازه نمیدهد.
كاهش طول و ارتفاع آزاد دیوار
اگر طول و یا ارتفاع دیوار بنایی بیش از حد مجاز داده شده در استادارد ۲۸۰۰ ایران باشد، هنگام رخداد زلزله دیوار آسیب پذیر بوده و باید طول آزاد آن را با تعبیه پشت بند مناسب و یا كلاف قائم به میزان مجاز كاهش داد. كلاف قائم باید به نحو مناسبی به كلافهای افقی و سقف متصل شود. در شرایطی كه ضخامت دیوار از حد مجاز كمتر است باید فاصله افقی پشت بند یا كلاف قائم از نصف ارتفاع دیوار و یا ۱۸۰ سانتیمتر كمتر باشد.
اگر ارتفاع آزاد دیوار از مقادیر مجاز بیشتر باشد، باید ارتفاع آزاد دیوار را با تعبیه كلاف افقی در آن كاهش داد. فاصلهقائم این كلاف باید با كلافهای افقی بالا و پایین از ۴ متر تجاوز نكند. این كلاف باید به نحو مناسبی به كلافهای قائم متصل شده و حداكثر تغییر مكان آن از یك دهم ضخامت دیوار تجاوز نكند.
كاهش ابعاد باز شوها
اگر ابعاد بازشوها بیش از حد مجاز باشد، باید با كاهش ابعاد بازشوها و یا در صورت عدم وجود مشكلات معماری، پر كردن آنها این مسئله را برطرف كرد.
تقویت دیوار با استفاده از پوشش بتن مسلح
در مواردی كه دیوار به لحاظ ظرفیت آسیبپذیر باشد و یا در حالت كلیتر سازه دارای ظرفیت برشی كافی نباشد، میتوان با استفاده از پوشش بتن مسلح ظرفیت موضعی دیوار و یا ظرفیت كلی سازه را افزایش داد. میلگردهای افقی و قائم روی دیوار قرار داده میشود و با استفاده از میلگردهای مهاری به دیوار متصل میشوند. سپس یك پوشش بتنی روی دیوار اجرا میشود. بدین منظور لازم است در محلهای مورد نظر سوراخی در دیوار در عمقی برابر نصف ضخامت دیوار ایجاد شود، تا میلگردهای مهاری داخل آن قرار بگیرند.
به جای میلگرد نیز میتوان در این روش از شبكههای مفتولی از پیش جوش داده شده استفاده نمود. حداقل ضخامت پوشش بتنی برابر ۵ سانتیمتر است. لازم است میلگردهای قائم یا شبكه فولادی در داخل شالوده ادامه پیدا كنند. در غیر این صورت ممكن است مود خرابی حاكم در دیوار تقویت شده حركت گهوارهای باشد و پنجه دیوار در اثر نیروهای فشاری زیاد دچار خرد شدگی شود. پوشش بتن مسلح را میتوان در یكطرف و یا در هر دو طرف دیوار اجرا نمود. همچنین در دیوارهایی كه تركخوردگی در آنها مشاهده میشود، میتوان به صورت موضعی، با استفاده از پوشش بتن مسلح محلهای تركخوردگی را ترمیم كرد.
برای اجرای روكش بتنی ابتدا باید سطح دیوار برای كار آماده شود و در آن سوراخهایی ایجاد كرده و میلگردهای مهاریدر آنها قرار داده شود، آنگاه با چسب اپوكسی رزین دور آنها پر شود تا به دی وار محكم بچسبد (فواصل میلگردها در حدود ۳۰۰-۵۰۰ میلی متر است). سپس شبكه فولادی آماده شده در محل قرار میگیرد و به آرماتورهای كاشته شده در دیوار بسته میشود. مرحله نهایی بتن ریزی یا بتن پاشی است. این روش كاملاً در ساختمانهای با ارتفاع كم یا متوسط عملی است. برای اینكه مركز سختی تغییر نكند و موجب پیچش ساختمان نشود، بهتر است تمام دیوارها تقویت شوند و اگر ممكن نباشد، به طور متقارن تقویت شود. برای جای دهی بتن در محل مورد نظر یكی از روشهای مناسب، بتن پاشی (شاتكریت) است. در این روش بتن به وسیله دستگاه بتن پاشی با فشار به محل مورد نظر برخورد كرده و بر اثر چسبندگی بتن، رفته رفته روكش بتنی ایجاد میشود.
تقویت دیوار با استفاده از میلگرد یا تسمه ضربدری
برای تقویت دیوارها میتوان ورقهای فولادی در چهار گوشه دیوار بوسیله پیج و مهره به دیوار دوخته شده، سپس میلگرد یا تسمههای مورد نظر كه معادل ظرفیت كشش قطری دیوار باشند به ورقهای فولادی جوش میشوند.
تقویت دیوار با استفاده از ورقهای كامپوزیت
یكی دیگر از روشهای تقویت دیوارهای آجری استفاده از ورقهای كامپوزیت كه معمولاً متشكل از الیاف شیشه یا كربن است، استفاده میشود. این ورقها برای افزایش مقاومت برشی دیوار بكار میرود ولی مقاومت حارج از صفحهدیوار نیز بهبود مییابد. برای جزئیات مربوط به نحوه استفاده از آنها میتوان به دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزهایساختمانهای نیمه اسكلت موجود از مجموعه استانداردها و آیین نامههای ساختمانی مركز تحقیقات راه، مسكن و شهرسازی مراجعه كرد.
بهسازی سقف
كاهش وزن سقف
چنانچه سقف به دلیل زیاد بودن وزن آسیبپذیر باشد و یا باعث افزایش بار وارده بر سازه و در نتیجه نیروی برشی پایه میشود، میتوان كفسازی موجود را برداشت و به جای آن یك لایه جدید از مصالح سبك اجرا كرد.
انسجام سقف
در بیشتر موارد سقف ساختمانهای بنایی غیرمسلح از نوع طاق ضربی یا سقف جوبی بوده و در بعضی موارد نیز به صورت تیرچه بلوك است. سقفهای از جنس تیرچه بلوك در صورتی كه به خوبی اجرا شده باشند، مناسب بوده و از صلبیت و انسجام كافی برخوردار هستند. اما سقفهای طاق ضربی از نوع دیافراگمهای نیمه صلب و سقفهای چوبی، انعطاف پذیر محسوب شده و لازم است با جزییاتی مناسب انسجام كافی در آنها به وجود آورده شود.
برای انسجام بخشی سقفهای طاق ضربی باید از میلگردهای نمره ۱۴ كه به صورت ضربدری و افقی در جهت عمود بر تیرهای سقف اجرا میشوند، استفاده كرد. بدین منظور لازم است ابتدا كف سازی در محلهای مورد نظر تراشیده شود و آرماتورها به تیرهای سقف جوش شوند. استفاده از جوش با بعد ۳ میلیمتر كفایت میكند. در این روش،به جای استفاده از میلگرد، میتوان از تسمههای به عرض ۳ سانتیمتر و ضحامت ۶ میلیمتر نیز استفاده كرد. مساحت چشمههایی كه بدین صورت منسجم میشوند باید كمتر از ۲۵ مترمربع باشد. در صورتی كه نتوان از روش فوق در صلب نمودن سقف استفاده كرد، میتوان به با تراشیدن اندود زیر سقف و جوش دادن میلگرد یا تسمههای ضربدری در زیر سقف آنرا تقویت كرد. یا با برچیدن كف سازی موجود و اجرای یك لایه بتن مسلح به ضخامت حداقل ۵ سانتی متر بر روی تیرها (تبدیل به سقف مركب) آنرا منسجم ساخت. در دهانههای كناری باید تیرچههای سقف در فواصل ۲ متری به تیرجههای داخلی بوسیله میلگرد یا تسمه متصل شوند.
یكپارچگی سقف شیبدار
برای ایجاد یكپارچگی در سقفهای شیبدار، میتوان از تسمه یا میلگردهای ضربدی استفاده نمود (مشابه با بند قبل). مساحت هر یك از چشمههایی كه با میلگرد ضربدری منسجم میشوند لازم است از ۲۵ مترمربع كمتر باشد.
تقویت بازشو در دال
چنانچه دال به لحاظ وجود بازشوهای بزرگ آسیبپذیر باشد، میتوان با کلاف بندی در محیط بازشو این نقص را بر طرف نمود.
بهسازی اتصالات
تقویت اتصال دیوارهای باربر متقاطع
در صورت عدم وجود كلافهای افقی و قائم در محل تقاطع دیوارهای باربر و یا ضعف آنها، میتوان از كشها و قیدهای موضعی برای تقویت اتصالات استفاده نمود. بدین منظور میتوان از با استفاده از یك صفحه مهاری و میلگردهای با قطر ۱۲ میلیمتر اتصال را تقویت کرد.
تقویت اتصال بین دیوارهای باربر و سقف
از جمله بخشهای بسیار آسیبپذیر در عموم سازههای بنایی، عدم وجود اتصال مناسب بین دیوار و سقف است. در چنین شرایطی، در هنگام وقوع زلزله، اتصال بین دیوار و سقف به سرعت از بین رفته و سقف فرو خواهد ریخت و جان ساكنین سازه به خطر خواهد افتاد. به همین دلیل لازم است اتصال بین دیوار و سقف به طور مناسبی اجرا شده باشد. در صورتی كه اتصال سقف به دیوار آسیبپذیر باشد، میتوان با افزودن اتصالات فلزی بین دیوار و سقف، ضمن تقویت اتصال، ظرفیت انتقال نیروی برشی از سقف به دیوار را افزایش داد. بدین منظور میتوان از میل مهار و یا گل میخ استفاده نمود.
تقویت اتصال بین دیوارهای غیرسازهای با سازهای
برای تقویت اتصالات دیوارهای غیرسازهای به دیوارهای سازهای و یا به یكدیگر میتوان از نبشی به صورت موضعی (با حداقل ۳ برابر ضخامت دیوار غیر باربر) و یا در تمام ارتفاع دیوار به عنوان كلاف قائم استفاده كرد.
بهسازی سیستم كلاف (اصلاح سیستم كلافبندی)
اگر ساختمان فاقد كلافبندی باشد یا دارای كلاف بندی است كه الزامات استادارد ۲۸۰۰ ایران را برآورده نمیكند، آسیب پذیر تشخیص داده میشود. و باید با استفاده از روشهای قابل قبول كه برخی از آنها در این دستورالعمل آورده شدهاند، سیستم كلافبندی به ساختمان اضافه شود. سیستم كلافبندی میتواند به صورت فولادی و یا بتنی باشد. بمنظور بهسازی ساختمانهای موجود، كلافهای فولادی به لحاظ اجرا آسانتر است. حداقل سطح مقطع كلافهای فولادی ۱۰ سانتیمتر مربع است. كلافهای قائم در نقاط تقاطع دیوارها و یا امتداد دیوار با فاصله حداكثر ۵ متر از یكدیگر باید به نحو مناسبی به كلاف پی و كلاف افقی طبقه متصل شود. كلافهای افقی باید در هر تراز به نحو مناسبی به یكدیگر متصل بوده و یك شبكه پیوسته فولادی را تشكیل دهد. همچنین كلافهای افقی و قائم باید به خوبی بهسقف و دیوار متصل شوند. اتصال كلاف افقی به سقف و دیوار باید نیروی برشی دیافراگم و نیروی عمود بر صفحه دیوار را تحمل نماید.
تعبیه كلاف افقی
در صورت عدم وجود كلافبندی افقی در سازه مورد بررسی میتوان با یكی از روشهای زیر و یا هر روش استاندارد دیگری در سازه كلاف افقی تعبیه نمود. كلافهای افقی را میتوان در تمام قسمتهایی كه در این دستورالعمل لازم است، اضافه كرد. حداقل ارتفاع كلاف افقی باید برابر ۲۰ سانتیمتر و عرض آنها باید برابر ضخامت دیوار باشد. مگر در دیوارهای خارجی كه میتوان عرض كلاف را تا ۱۲ سانتیمتر كمتر از دیوار اختیار كرد. در دیوارهای اطراف اتاقهای با طول كمتر از ۵ متر، اجرای كلاف افقی در سطح خارجی دیوار كافی است.
در صورتی كه سقف از دال بتن مسلح اجرا شده باشد، میتوان از تعبیه كلاف در زیر آن صرف نظر كرد. در صورتی كه ارتفاع قسمت مسطح سقف تا نعل درگاه كمتر از ۹۰۰ میلیمتر باشد، نیازی به اجرای كلاف دربالای نعل درگاه نبوده و اجرای آن در تراز سقف كفایت میكند. ساخت كلافهای افقی در تراز كرسی چینی لازم نیست مگر اینكه ارتفاع كرسی چینی از زیر شالوده بیش از۹۰۰ میلیمتر باشد. به منظور تامین انسجام ساختمان و اتصال دیوارهای موجود میتوان از پروفیلهای فولادی معادل تیر آهن نمره ۱۰ استفاده كرد، مشروط بر آنكه كلاف فولادی با سقف به خوبی متصل شده و همچنین این كلافها به نحوی مناسب با كلاف قائم یا دیوار متصل شود.
اجرای كلاف قائم در وسط دیوارها
در وسط دیوار میتوان كلاف قائم اجرا کرد. در این حالت ورقهای به عرض ۱۰۰ میلیمتر و ضخامت ۵ میلیمتر در دو طرف دیوار قرار گرفته كه توسط میلگرد به یكدیگر متصل میشوند. لازم است این ورقها در فواصل حداقل ۵۰ سانتیمتر اجرا شوند. بدین منظور لازم است در دیوار در فواصل مورد نیاز سوراخهایی ایجاد شود كه میلگردها از آن عبور كند. لازم است سوراخها پس از قراردادن میلگرد، با استفاده از گروت و یا ملات پر شوند. در دیوارهایی كه فقط از یك طرف دسترسی به آنها وجود دارد، میتوان با استفاده از نبشی دیوار را منسجم نمود.
تقویت پی
بعد از تقویت دیوار به دلیل انتقال نیروی بیشتری از آن به پی، باید پی را تقویت كرد. برای حالتی كه یك طرف دیوار تقویت شده ابتدا با ایجاد سوراخی به عمق حداقل نصف ضخامت دیوار میلگرد مهاری به قطر ۶ تا ۸ میلیمتر در آن قرار داده میشود و داخل سوراخ با چسب اپوكسی یا بتن منبسط شونده پر میشود. اگر دیوار از دو طرف تقویت شده باشد، میلگرد مهاری میتواند از داخل سوراخ عبور داده شده و از طرف دیگر بیرون رود.
بهسازی اجزای غیرسازهای
تقویت جان پناه
ارتفاع جان پناه اطراف بامها و بالكنها از كف تمام شده در صورتی كه ضخامت دیواره آن ۱۰ و یا ۲۰ سانتیمتر باشد، نباید به ترتیب از ۵۰ و ۹۰ سانتیمتر تجاوز نماید و در صورت تجاوز ارتفاع از حدود فوق الذكر، جان پناه آسیبپذیر بوده و باید به وسیله عناصر قائم فولادی یا بتن مسلح نگهداری شده و دركف بام یا بالكن گیردار شود. برای كنترل ارتفاع دودكشها نیز اگر ضخامت دیواره آن ۱۰ و یا ۲۰ سانتیمتر باشد، نباید به ترتیب از ۵۰ و ۹۰ سانتیمتر تجاوز نماید و در صورت تجاوز ارتفاع از حدود فوق الذكر، دودكش آسیبپذیر است و باید به وسیله عناصر قائم فولادی یا بتن مسلح نگهداری شده و در كف بام گیردار شود.
تقویت دودكش
برای كنترل ارتفاع دودكشها نیز اگر ضخامت دیواره آن ۱۰ و یا ۲۰ سانتیمتر باشد، نباید به ترتیب از ۵۰ و ۹۰ سانتی متر تجاوز نماید و در صورت تجاوز ارتفاع از حدود فوقالذكر، دودكش آسیبپذیر است و باید به وسیله عناصر قائم فولادی یا بتن مسلح نگهداری شده و در كف بام گیردار شود.
بهسازی تیغهها
اگر دیوارهای غیرسازهای یا تیغهها از بالا و یا از لبه خود آزاد باشد باید آنها را به كمك كلافهای افقی و قائم تقویت كرد.
بهسازی نما (تعبیه قید برای عناصر نماكاری)
اگر قیدهای موجود بین عناصر نماكاری و دیوار اصلی كافی نباشد، هنگام وقوع زلزله بر اثر حركات برون صفحهای دیوار، این عناصر ممكن است كه از دیوار جدا شده و افتادن تكههای آن باعث آسیب رسانی به جان افراد شود.
در رفع مسأله فوق باید به وسیله قیودی، عناصر نما كاری را به دیوار اصلی متصل كرد. این مهارها باید در هر دو جهت (افقی و قائم) در فواصل معین اجرا شوند. این مهارها میلههایی هستند كه در مكانهایی كه قبلاً سوراخ شده است، قرار میگیرند و از دو طرف به وسیله صفحه كوچك فولادی به عنوان واشر و مهرهها نگهداری میشوند.
