نشریه شماره ۲۸
نشریه شماره ۲۸ سومین کتاب از سری نشریات تجزیه و تحلیل هزینه کارهای ساختمانی و راهسازی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور است. در این نشریه عوامل مختلف تولید کننده هزینه برای تهیه و تحویل یک متر مکعب ملات آماده در طبقه هم کف مورد بررسی قرار گرفته و سعی شده ضوابط صحیحی برای برآورد هزینه آنها ارائه شود.
یکی از عوامل ایجاد کننده هزینهها در ساختمان، ملاتهای ساختمانی است که معمولاً بین ۳۰ تا ۵۰ درصد حجم سفت کاری ساختمان را تشکیل میدهد. از این نظر آشنایی با انواع مختلف و آگاهی از کاربرد صحیح آنها میتواند به نحو موثری هزینه ساختمان را پایین آورده و در عین حال از نظر فنی حداکثر استفاده از مشخصات آنها به عمل آید.
روشی که برای تهیه ضوابط مورد نیاز اتخاذ شده، روش اندازهگیری مستقیم است. در این روش برای به دست آوردن میزان مصالح مصرفی در یک متر مکعب ملات در دوغابهای آماده، انواع ملاتها و دوغابهای مورد استفاده در ساختمان به دو دسته زیر تقسیم شدهاند.
- ملاتهای ماسه سیمان، ماسه آهک و باتارد
- سایر ملاتها و دوغابها

اهداف نشریه شماره ۲۸
هدف نشریه شماره ۲۸ رده بندی جدید برای تطبیق تقسیم بندی ملاتها با جریان عملی کار و همچنین هماهنگ نمودن آنها با استانداردهای معمول کشورهای صنعتی است، که در این بین هم نسبتهای حجمی متداول در کارگاهها رعایت میشوند و هم مقادیر به صورت ضریبی از وزن کیسه سیمان (۵۰ کیلویی) بیان میشود.
آشنایی با انواع ملاتهای ساختمانی
ملاتهای ساختمانی از نظر موارد استعمالی به دو قسمت ملاتهای بنایی و ملاتهای اندودکاری تقسیم میشوند.
ملاتهای بنایی
ملاتهای بنایی آن دسته از ملاتهایی هستند که معمولاً وظیفه تقسیم و انتقال نیرو را در ساختمان انجام می دهند. متداولترین ملاتهای بنایی، ملات ماسه سیمان، ملات ماسه آهک و ملات باتارد است.
ملاتهای اندودکاری
در مورد ملاتهای اندودکاری مسئله تحمل بار مطرح نیست زیرا این نوع ملاتها برای تهیه سطح صاف و ایجاد شیب یا برای تزئینات ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند. متداولترین آنها ملاتهای ماسه سیمان، گچ، گچ و خاک، کاه گل، موزائیک، خاک سنگ و سیمان، پودر سنگ و سیمان، پودر سنگ و خاک سنگ و سیمان است.
روش ساختن ملاتها
ملاتها را می توان با مخلوطکنهای مکانیکی یا با دست ساخت. استفاده از مخلوطکنهای مکانیکی هنگامی اقتصادی است که اولاً حجم کار بسیار زیاد باشد و ملاتها پس از ساخته شدن بلافاصله مصرف شوند.
استفاده از مخلوطکنهای مکانیکی مقرون به صرفه نیست لذا ساخت ملاتها عملاً بیشتر به وسیله دست صورت میگیرد و از این نظر برای آنالیز قیمتها نیز ساخت ملات به وسیله دست ملاک عمل قرار خواهد گرفت.
روش تعیین میزان مصالح مصرفی در یک متر مکعب ملات آماده
آگاهی از میزان مصالح مصرف شده در هر واحد کار از اساسیترین مرحله تهیه آنالیز قیمتها است. به طوری که تجربه نشان میدهد بهترین روش برای اینکار اندازهگیری مستقیم از کارهای در دست اجرا است. روش اندازه گیری مستقیم این امکان را میدهد که اولاً مقادیر به دست آمده با شرایط واقعی کار مطابقت داشته باشد و ثانیاً برآورد هزینهها با دقت کافی به عمل آید.
فهرست مطالب نشریه شماره ۲۸
نشریه شماره ۲۸ در سه فصل و ۵۶ صفحه تهیه شده که فصل اول در رابطه با آشنایی انواع ملاتهای ساختمانی و میزان مصالح مصرفی است. فصل دوم ضوابط و استانداردهای مربوط در ساخت ملات را بررسی میکند. فصل سوم نیز به محاسبه مصالح مصرفی در یک متر مکعب ملات و محاسبه زمان لازم برای فراهم نمودن مصالح مورد نیاز میپردازد.
کلیات
- آشنایی با انواع ملاتهای ساختمانی
- روش تعیین میزان مصالح مصرفی و ساختن ملاتها
- محل تهیه ملاتها
ضوابط
- افت مصالح
- ضریب بازدهی کارگر
- تعیین میزان مصالح مصرفی در یک متر مکعب ملات آماده
- ساعات کار روزانه
- تعیین دستمزد یک ساعت کار
محاسبات
- محاسبه مصالح مصرفی در یک متر مکعب ملات آماده با احتساب افت
- محاسبه زمان لازم برای فراهم نمودن مصالح مورد نیاز یک متر مکعب ملات آماده
- محاسبه زمان لازم برای تهیه یک متر مکعب ملات آماده تحویل در پای کار در طبقه هم کف