نشریه شماره ۶۰۱

نشریه شماره ۶۰۱ بر اساس مدارک مشابه در کشورهای پیشرفته لرزه خیز همراه با تجربیات داخلی و بعضی دیگر از کشورهای مطرح در زمینه مهندسی زلزله، از طرف سازمان مدیریت و برنامه ریزی تدوین شده است. در راستای بهره‌گیری از تجارب دیگر کشورها سعی شده است که حتی الامکان به مساله بومی‌سازی توجه شده و مطالب ساده و کاربردی‌تر ارائه شود.

هدف نشریه شماره ۶۰۱

هدف این راهنما تامین ایمنی عمومی و پیشگیری از آسیب جدی به سامانه گاز ناشی از زلزله است.

در این راهنما، طراحی لرزه‌ای سامانه گاز رسانی شهری ارائه شده است.

آسیب پذیری در زلزله ماهیت ریسک و خطرپذیری دارد. لذا هدف این راهنما تامین ایمنی قابل قبول، با توجه به ریسک منطقی بر اساس شرایط اقتصادی و ماهیت خطر زلزله و آسیب پذیری تاسیسات سامانه گاز شهری است.

این راهنما بر آن است تا با رعایت مفاد آن آسیب جدی و مخل ایمنی عمومی پیش نیاید.

گستره کاربرد نشریه شماره ۶۰۱

تاسیسات هدف نشریه شماره ۶۰۱ ، تاسیسات گاز رسانی، شامل مولفه‌های پالایشگاهی، ایستگاه‌های تقلیل فشار، خطوط لوله انتقال و شبکه توزیع است.

برای طراحی لرزه‌ای ساختمان‌های این سامانه، از استاندارد ۲۸۰۰ و مقررات ملی ساختمان ایران استفاده می‌شود.

برای طراحی لرزه‌ای پی تجهیزات از مباحث مربوطه در مقررات ملی ساختمان، فصل چهارم نشریه ۳۶۰ و نشریه ۱۲۳ با استفاده از نتایج استخراج شده از طراحی لرزه‌ای تجهیز مربوطه از این راهنما می‌توان استفاده نمود.

فهرست مطالب نشریه شماره ۶۰۱

این راهنما با هدف و گستره فوق در فصول زیر سازماندهی شده است.

• فصل اول: کلیات
• فصل دوم: مبانی
• فصل سوم: بارگذاری لرزه‌ای
• فصل چهارم: روش‌های طراحی لرزه‌ای و کنترل ایمنی
• فصل پنجم: طراحی لرزه‌ای و کنترل ایمنی لوله‌کشی و قفسه لوله
• فصل ششم: طراحی لرزه‌ای و کنترل ایمنی مخزن افقی
• فصل هفتم: طراحی لرزه‌ای و کنترل مخزن کروی
• فصل هشتم: طراحی لرزه‌ای و کنترل ایمنی مخزن استوانه‌ای
• فصل نهم: طراحی لرزه‌ای و کنترل ایمنی برج و محفظه قائم
• فصل دهم: طراحی لرزه‌ای و کنترل ایمنی سازه‌های شبه ساختمانی
• فصل یازدهم: طراحی لرزه‌ای و کنترل ایمنی خطوط لوله
• فصل دوازدهم: مثال‌ها
• پیوست

نکاتی در کاربرد نشریه شماره ۶۰۱

با توجه به این که این اولویت راهنمای مربوطه در کشور است. به طور طبیعی دارای ابهامات و اشکالاتی نظیر سایر راهنماها و آئین نامه‌های قبلی تدوین شده برای کشور خواهد بود. برای به حداقل رساندن این مشکلات در این راهنما و رفع هر چه سریع تر آنها توجه به موارد زیر بسیار موثر و مفید است:

• سعی شده است ضوابط این راهنما با استاندارد ۲۸۰۰ تناقضی نداشته باشد.
• در صورت کمبود اطلاعات برای بارگذاری مولفه‌های سامانه گاز رسانی هدف در این راهنما، از مبحث ششم مقررات ملی ساختمان می‌توان استفاده نمود.
• در موارد طراحی مولفه‌های بتنی تاسیسات گاز رسانی هدف در این راهنما به ویژه در مورد مشخصات مصالح بتنی از نشریه ۱۲۳ و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان می‌توان استفاده کرد.
• مبحث دهم مقررات ملی، مکمل این راهنما برای رفع کمبودهای مربوط به مولفه‌های فولادی تاسیسات برقی آن است.
• سایر راهنماها و مدارک مشابهی که به صورت موردی برای لرزه‌ای مولفه‌های سامانه گاز رسانی توسط مراجع ذی صلاح خارجی و داخلی تهیه و تدوین شده است، می‌تواند در هماهنگی با این راهنما مورد استفاده قرار گیرد.

مراجع اصلی نشریه شماره ۶۰۱

در تدوین این راهنما از استانداردها، آئین نامه‌ها، راهنماها و  دستورالعمل‌های مختلفی استفاده شده است. اهم این مدارک به شرح زیر است.

• استاندارد ۲۸۰۰ ایران: آئین نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله، استاندارد ۲۸۰۰، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، ۲۰۰۵
• Euro code ۸ : طراحی سازه‌های مقاوم در برابر زلزله، بخش ۴ : سیلوها، مخازن و خطوط لوله، کمیته اروپایی استاندراد، ۲۰۰۶
• BCJ1997 : مشخصات طراحی لرزه‌ای تجهیزات ساختمانی، مرکز ساختمان ژاپن، ۱۹۹۷
• کمیته گاز ژاپن: مراحل پیشنهادی برای مخازن LNG بالای زمین، آگوست ۲۰۰۲
• مرکز ساختمان ژاپن (BCJ): راهنمای طراحی سازه‌ای و ساخت دودکش‌ها، ۱۹۸۲ (Stack-۸۲)
• انجمن معماری ژاپن: راهنمای طراحی لرزه‌ای جرثقیل، می ۱۹۸۹
• انجمن ایمنی گاز فشار قوی ژاپن (NHK): آئین نامه طراحی لرزه‌ای تاسیسات گازی فشار قوی، ۲۰۰۶
• مجله فنی شرکت تلگراف و تلفن ژاپن: تکنولوژی طراحی سازه فضایی (۱-۳)، آگوست، سپتامبر و اکتبر ۲۰۰۷ (NTT)