تاثیر شرایط عمل آوری بر روی جذب آب اولیه بتن خود تراكم
با توجه به گسترش استفاده از سازههای بتنی در مناطق مختلف كشور اعم از مناطق سردسیر و مناطق خورنده (حاشیه خلیج فارس و دریای عمان) دوام سازههای بتنی از اهمیت ویژهای برخوردار است. یكی از مهمترین پارامترهای تاثیر گذار بر دوام سازههای بتنی شرایط و نحوه عمل آوری آنها است.
دوام و مقاومت بتن
زوال زودرس سازههای بتنی در برخی از كشورها خصوصاً در كشورهای با آب و هوای نامناسب، به وضعیت هشدار دهندهای رسیده است. در بعضی از شرایط محیطی، دوام از اهمیت ویژهای برخوردار است. تا سالهای اخیر پیشرفتهای بدست آمده در زمینه تكنولوژی سیمان و بتن عمدتاً بر دستیابی به بتن با مقاومتهای زیاد متمركز بود و تصور میشد كه بتن با مقاومت، بتنی بادوامی هم است و تنها ملاحظات خاصی در مورد اثر یخ زدگی و آب شدن متناوب و برخی از انواع حملات شیمیایی اعمال میشود. امروزه مشخص شده است كه برای بسیاری از شرایط رویارویی سازه بتنی، لازم است در مراحل طراحی و اجرا، هر دو خاصیت مقاومت و دوام،با هم در نظرگرفته شوند.
دوام بتن به توانایی آن در برابر عوامل هوازدگی، حمله شیمیایی، سایش، و یا هر فرایندی كه باعث ایجاد آسیب دیدگی شود، میگویند و بتنی با دوام است كه شكل اولیه، كیفیت و قابلیت خدمتدهی خود را در شرایط محیطی خودش حفظ نماید.
در پدیده آسیب دیدن بتن پدیده انتقال دخالت دارد به طور كلی انتقال در بتن، تحت یك یا تركیبی از مكانیزمهای زیر انجام میشود.
- جذب: انتقال محلول، ناشی از مكش منافذ موئین
- نفوذ: انتقال محلول تحت عمل گرادیان یا تغییر فشار
- انتشار: انتقال یونی تحت عمل گرادیان یا تغییر غلظت
تخریب بتن از طریق وارد شدن عوامل مخرب نظیر گازها، آب، عناصر شیمیایی و راه یافتن این عوامل از طریق منافذ است. بنابراین هر چه بتن دارای منافذ و فضاهای خالی پیوسته كمتری باشد، دوام آن در برابر عوامل مخرب بالاتر خواهد بود.
حجم این منافذ به وسیله سرعت جذب آنها سنجیده میشود كه هر چه حجم منافذ داخل پیوسته داخل بتن كمتر باشد دوام آن در برابر عناصر مخرب افزایش مییابد. یكی از مهمترین عوامل در شدت آسیب دیدگی بتن رفتار سطحی بتن است.
هنگامی كه سیمان پرتلند با آب مخلوط میشود فعل و انفعالات شیمیایی آغاز میشود كه به آن هیدراسیون میگویند. این فرایند در دوام و مقاومت بتن اثر میگذارد، اگر قبل از تكمیل واكنش بین آب و سیمان (كه چندین روز طول میكشد) قسمتی از آب مورد نیاز برای تكمیل واكنش تبخیر شود قسمتی از سیمان موجود در مخلوط بتن واكنش نداده باقی میماند. تكمیل نشدن واكنش بین آب و سیمان باعث افزایش حجم منافذ و همچنین كاهش دوام در بتن میشود برای پیشگیری از این پدیده پس از بتن ریزی باید بلافاصله توجه لازم به فرایند عمل آوری معطوف شود.
عمل آوری عبارت است از حفظ رطوبت و حرارت بتن تا زمانی كه واكنش بین سیمان و آب تكمیل شود. این عمل میتواند به وسیله عایقكاری موقت، پاشش آب یا بخار صورت گیرد. از دیدگاه عملی، حفظ رطوبت بتن برای ۷ روز توصیه میشود. عمل آوری نقش با اهمیتی در دوام سازههای بتنی دارد بطوری كه یك بتن با كیفیت مطلوب (از نظر نسبت آب به سیمان، عیار سیمان، بافت دانه بندی مناسب،…) میتواند عملكرد ضعیفتری در شرایط محیطی بهره برداری در برابر عوامل مخرب نسبت به یك بتن با كیفیت ساخت پایینتر به جهت شرایط نامناسب عمل آوری داشته باشد. از سوی دیگر روشهای متعددی برای عمل آوری بتن وجود داشته كه با توجه به امكانات هر كارگاه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ماده اصلاح كننده لزجت
برای داشتن بتنی كه روان و بدون جداشدگی باشد علاوه بر استفاده از روان كننده برای روانی بتن باید از یك مادهای برای اصلاح لزجت جهت جلوگیری از جداشدگی استفاده كرد.
فوق روان كننده
فوق روان كنندهها از اجزا اصلی در بتن خود تراكم هستند به طوری كه ساخت بتن خود تراكم بدون استفاده از فوق روان كنندهها ممكن نیست. تنش جاری شدن بتن معمولی بسیار بالاست و این بدان معنی است كه سیال مورد نظر نمیتواند حالت خود ترازی مناسبی داشته باشد بنابراین برای تراز كردن آن احتیاج به انرژی اضافه و استفاده از فوق روان كنندهها است.
