بهسازی ساختمان
مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان به کار رفته بر اساس ارزیابی و بهبود سطح عملکرد ساختمان است. برای این منظور هدف بهسازی تعریف شده و بر اساس سطوح عملکردی مورد نظر از ساختمان، هدف بهسازی انتخاب میشود. هدف طراحی و بهسازی لرزهای ساختمان، برای رسیدن به سطح عملکرد مورد نظر، باید براساس اصول ارزیابی و بهسازی ساختمان انجام شود.
بهسازی لرزهای ساختمانهای فولادی قاب خمشی
بهسازی لرزهای ساختمانهای موجود، یک موضوع کلیدی در هر ناحیه زلزله خیز است. در حقیقت، زلزلههای متوسط تا قوی، زندگی افراد زیادی را تهدید میکنند و در مقیاس ناحیهای، با وارد کردن خسارات سنگین به سازهها و زیر، سازهها، زندگی عادی و اقتصاد را با وقفه و رکود مواجه میسازند. علاوه بر این در کشورهای پیشرفته، زلزلهها ممکن است باعث زیانهای اقتصادی فراوان در مقیاس ملی شوند. در برخی از نواحی برآورد خسارت مالی، رقمی قابل توجه را برای هزینههای مستقیم ارائه میدهد که آن را میتوان به صورت درصدی از تولید ناخالص داخلی (GDP) بیان کرد.
یک مطالعه موردی روی مقاومسازی یک ساختمان قاب خمشی نیمه صلب انجام داده و برای مقاومسازی آن، استفاده از دیوار برشی بتنی را ارجح دانستهاند.
ساختمانهای با ارتفاع متوسط به بالا در سطح بهسازی مبنا، در کنترل با روش استاتیکی غیر خطی، نیاز به مقاومسازی دارند همچنین تمامی ساختمانها در کنترل با روش دینامیکی طیفی دارای سطح بهسازی پایینتر از سطح بهسازی مبنا بوده و باید مقاومسازی شوند.
در کلیه ساختمانها، سیستم مقاوم در برابر بار جانبی در هر دو راستا، قاب خمشی فولادی معمولی بوده و جهت تحمل بار ثقلی طبقات در سقفها از سیستم دال یک طرفه (تیرچه و بلوک) استفاده شده است. اتصالات نیز از نوع صلب هستند.
از مطالعه روشهای مختلف تحلیل بهسازی ساختمانهای فولادی قاب خمشی متعارف طراحی شده با آییننامه ۲۸۰۰ در این پژوهش نتایج زیر به طور خلاصه به دست میآیند.
- در بهسازی ساختمانهای تا ۶ طبقه (ساختمانهای کوتاه و متوسط)، روش استاتیکی غیر خطی مناسبتر از روش دینامیکی خطی است و باعث میشود ضمن در نظر گرفتن رفتار واقعی سازهها، هزینه بهسازی به حداقل مقدار ممکن برسد.
- در ساختمان ۸ طبقه (ساختمان نسبتاً بلند)، بهسازی با روش دینامیکی طیفی مناسبتر از روش استاتیکی غیر خطی بوده و هزینه کمتری دارد. لذا در بهسازی ساختمانهای بلند، توجه به روشهای دینامیکی ضروری است و اگر این امر با تحلیلهای غیر خطی همراه شود، بهترین نتایج حاصل خواهند شد.
- تیرها در کلیه روشها و در تمامی ساختمانها مورد پذیرش بوده و نیازی به بهسازی ندارند. در مورد ستونها نتایج نشان میدهند اغلب ستونهایی که نیاز به بهسازی با روش استاتیکی غیر خطی یا دینامیکی طیفی دارند، در طبقات اول و دوم مشاهده میشوند. این موضوع بیانگر لزوم توجه به بهسازی ستونها به ویژه در طبقات پایین ساختمان است.
- هزینههای بهسازی با روشهای مختلف، متفاوت است. با این وجود، بهسازی با هر روشی انجام شود، درصد اضافه وزن ساختمانهای بهسازی شده حداکثر به ۱۴ % میرسد و لذا هزینه قابل ملاحظهای از بابت بهسازی تحمیل نمیشود.