ایمنی جرثقیل
تقریباً در تمامی صنایع نیاز به نقل و انتقال اجسام سنگین وجود دارد، یکی از متداولترین دستگاههایی که در این رابطه مورد استفاده قرار میگیرد جرثقیل است. که به لحاظ پیچیدگی سیستمها و نوع کار خاص، دانستن موارد زیر و بکارگیری آنها از نظر ایمنی الزامی است. ایمنی مهمترین مسئلهای است که راننده جرثقیل باید به خاطر داشته باشد، چون با یک اشتباه ساده چندین نفر از کارگران کارگاه را خواهد کشت یا جراحاتی به آنها وارد خواهد نمود، که با هیچ قیمتی قابل جبران نخواهد بود. مسائل مطرح شده در زیر نکات ایمنی است که باید یک راننده جراثقال رعایت کند و کوتاهی و قصور در آن جرم خواهد بود و شخص راننده مسئول و پاسخگو خواهد بود.
انواع جرثقیل
جرثقیل شامل انواع مختلفی است که متداولترین آنها بدین شرح است.
نوع تلسکوپی
بوم آن به صورت کشویی بوده و قابلیت ازدیاد طولی دارد. در این نمونه برای استقرار جرثقیل در هنگام کار حتماً باید از جک استفاده شود. (Out Rigging)
نوع بوم ثابت
بوم آن به صورت قطعات فلزی که بوسیله پیچ و مهره به یکدیگر متصل بوده و برای ازدیاد بوم باید این قطعات به یکدیگر متصل شوند. بیشتر انواع آن دارای چرخهای زنجیری هستند که در این صورت به جکهای تعادلی نیاز ندارد.
نوع ثابت برجی
این نوع جرثقیل در جایی ثابت نصب میشود یا در روی ریل میتواند حرکت نماید. بوم آن ثابت بوده ولی هوک آن میتواند به صورت کشویی جابجا شود
نوع بوم خشک
بوم آن بصورت قطعات فلزی است که بوسیله پین و اشپیل به یکدیگر متصل میشوند بیشتر آنها دارای چرخهای زنجیری است.
نوع Tower Crane
این نوع جراثقال در جایی ثابت میشود و بوم آن دارای حرکت دوار است.
نوع سقفی
این نوع جرثقیلها بیشتر در Shop مورد استفاده قرار میگیرند.
متعلقات جرثقیل
جرثقیل از قسمتهای اصلی زیر تشکیل شده است.
سیستمهای هیدرولیک شامل
- اهرمهای اصلی کنترل جریان
- سیلندرهای باز کننده تلسکوپ بوم
- سیلندر بالابر بوم
- سیستم چرخش دستگاه حول محور ۳۶۰ درجه
- پمپ هیدرولیک
ایمنی جرثقیلهای متحرک
- انواع جرثقیلهای کارگاهی (تک کابین)
- جرثقیل نصب بر روی حمل کننده (دوکابین)
- جرثقیل بوم خشک (مشبک )زنجیری
- جرثقیل بوم خشک نصب بر روی حمل کننده
- جرثقیل نصب بر روی کامیون (کفی)
نکات ایمنی در جرثقیلهای سقفی
- میزان بار مجاز SWL روی بدنه حک شده باشد.
- مسیر حرکت برای جابجایی اجسام واضح و تعریف شده باشد.
- از جابجایی اجسام روی نفرات و تجهیزات حساس خودداری شود.
- در انتهای ریل حرکت ENDS STOP ترمزهای انتهای ریل تعبیه شده باشد تا دستگاه از ریل خارج نشود.
- آلارم هشدار دهنده حرکت برای دستگاه در نظر گرفته شود و به طوری که صدا و مفهوم آن برای کارکنان بطور واضح شنیده ودرک شود.
- چراغ هشدار دهنده رنگ زرد یا قرمز هنگام حرکت دستگاه روشن و خاموش شود.
- تمامی وسایل برقی مجهز به سیم اتصال زمین یا ارت شوند.
- پدینگ ضد ضربه (لاستیکی) در انتهای ریل برای جلوگیری از آسیب به دستگاه نصب شود.
- از تمامی تجهیزات و وسایل قبل از شروع کار بازدید شود.
- مسیر حرکت اجسام با رنگ زرد روی کف کارگاه مشخص شود.
- راه دسترسی ایمن برای تردد راننده در نظر گرفته شود.
- تجهیزات لازم رادیویی (بیسیم) برای راننده و ریگر در صورت نیاز فراهم شود.
- آموزش لازم به راننده وریگر (باربند) و نفرات مربوطه قبل از کار داده شود.
- پانل کنترل دستگاه فقط در اختیار افراد مجاز باشد و برای جلوگیری از حوادث احتمالی حتما به قفل مجهز بوده و کلید آن در اختیار مسئول مربوطه قرار گیرد.
- نشانههای راهنمای حرکت دستگاه (چپ، راست،بالا و پایین) همراه با شکل علامت روی پانل کنترل نصب شود.
نکات ایمنی در رابطه با جرثقیلهای برجی
- وزنههای تعادلی کاملاً محکم شده باشند.
- مقاومت زمین و سستی خاک را در نظر بگیرید.
- محل فرود بار تا جای ممکن مسطح و صاف باشد.
- PERMIT لازم را از ایمنی بگیرید.
- از تاب خوردن بار جلوگیری نمایید.
- رادیو بیسیم خود را چک نمایید.
- با دید کامل کار نمایید.
بازرسی روزانه
کاربر (راننده جرثقیل و ریگر) قبل از شروع کار از تمامی اجزای قلاب بازرسی میکنند که ترک، شکاف، ضربدیدگی، تغییر شکل، لاغری گلویی و بولت و تماس با مواد شیمیایی و خورنده و در معرض گرما و حرارت زیاد قرار نداشته باشد، ضامن دستگاه سالم بوده و حالت فنریت داشته باشد. در صورت رویت مشکلی بازرس مجرب تصمیم گیرنده خواهد بود.
بازرسی دورهای
کاربر دستگاه به صورت دورهای در فواصل زمانی معین نیز از تمامی اجزای دستگاه بازرسی کرده و نیاز نیست که سوابق در جایی ثبت شود.
برخی از نکات مهم ایمنی کار با جرثقیل
- پیش از شروع کار با دستگاه از نشتی روغن، سالم بودن سیم بکسلها و کلید قطع کننده و ترمزها مطمئن شوید.
- قبل از شروع کار هوک و اهرمها را امتحان کنید.
- پیش از جک زدن، محل را بازرسی نموده و حتماً در زیر جکها الوار قرار دهید.
- مطمئن شوید در بالای سر شما شبکه برق وجود ندارد.
- حداقل فاصله ایمن از جریان برق ۶ متر است.
- در زمان تخلیه و بارگیری راننده باید در کابین خود نشسته باشد.
- هنگام کار گوش کردن به ضبط صوت و .. توسط راننده ممنوع است.
- تمامی عملیات بارگیری و تخلیه بایستی به آرامی صورت گیرد.
- تحت هیچ شرایطی بار نبایستی برای مدت طولانی به صورت معلق در هوا نگه داشته شود.
- چنانچه تعادل جرثقیل بهم بخورد در نوع تلسکوپی میتوان بوم را جمع کرد در نوع بوم خشک بوم بایستی به سمت بالا کشیده شود.
- در زمان استفاده از تک وایر اهرم سقوط آزاد را که سبب میشود سیم بکسل با سرعت زیاد حرکت نماید بکار نگیرید.
- شرایط بد جوی میتواند در زمان انتقال بار، شرایط کار را به نحوی تغییر دهد که سبب ایجاد حادثه شود.
- در زمان بلند کردن بار، بایستی کاملاً در مرکز ثقل دستگاه قرار داشته باشد در غیر این صورت بار میتواند بر جرثقیل اعمال نیرو کرده و تعادل آنرا بهم بزند (بار بصورت پاندولی در میآید).
- برای جابجایی بارهایی که سنگین هستند ابتدا به اندازه ۱۵۰ میلیمتر از زمین بلند کنید و اگر اتفاقی نیفتاد با احتیاط کامل بار را جابجا نمایید.
- بارهای مختلف از نظر سایز بایستی جداگانه حمل شوند.
- جکهای تعادلی در حین کار بایستی کاملاً بیرون آمده و با یکدیگر موازی باشند.
- در زمان جابجایی بار تا حد امکان به سطح زمین نزدیک باشد.
- وسایل مانند آجر یا سنگ توسط بسکتهایی که کاملاً محکم و ارتفاع مناسبی دارند جابجا شوند تا از سقوط بار جلوگیری شود.
- مانعی بین راه رسیدن بار به محل مورد نظر وجود نداشته باشد
- بار را طوری روی هم بچینید که امکان برداشتن ایمن آن وجود داشته باشد و فضای کافی برای تردد ماشین آلات بین آن در نظر گرفته شود.
- سیم بکسلها نبایستی خم شوند.
- سیم بکسلها طبق توصیه سازنده روغن کاری شوند و از تماس آنها با اسیدها و فلزات داغ و مواد خورنده جلوگیری شود.