نشریه شماره ۱۱۲
بروز تغییرات و تحولات اساسی در الگوهای کار و زندگی، نیاز به ایجاد ساختمانهای بزرگ و انواع تاسیسات صنعتی، توسعه شبکههای انرژی و گاز، به کار گرفتن تجهیزات مختلف، رواج استفاده از مصالح و وسایل سوختنی، وسعت و ارتفاع بیش از پیش بناها و بسیاری عوامل دیگر جملگی باعث افزایش آتش سوزی در ساختمانها و گسترش خطرات شده است. از این رو منظور مقاوم نمودن ساختمانها و سازهها در رویارویی با حریقهای اتفاقی یا عمدی، شکل و جهت دادن به خدمات و کارایی سازمانهای آتش نشانی و در نهایت جلوگیری از زیانهای معنوی و مادی ناخواسته جبران ناپذیر، دفتر تحقیقات و معیارهای فنی سازمان مدیریت و برنامه ریزی نشریه شماره ۱۱۲ را به نام دستورالعمل اجرایی محافظت ساختمانها در برابر آتش سوزی را در شش مقاله و یک پیوست منتشر ساخت.
فهرست مطالب نشریه شماره ۱۱۲
در مقاله اول تمامی بناها از لحاظ بهرهگیری و چگونگی استفاده از فضا، تحت عنوان تصرف به نه گروه دسته بندی شده و در این دستهبندی، مشخصات عمومی هر تصرف ذکر شده است. بر اساس مقررات مندرج در این مقاله ویژگیهای هر بنا باید با ضوابط و معیارهای تصرفی که پروانه آن را دریافت میدارد، منطبق باشد.
در مقاله دوم، بناها از لحاظ چگونگی اجرا و ساخت، تحت عنوان ساختار به پنج گروه دسته بندی شده و برای هر ساختار مقررات ویژهای تنظیم شده است. تصرفهایی که دارای خطرات بیشتری هستند به یقین باید با ساختارهای مطمئنتری اجرا شده و مقاومت و ایمنی آنها در برابر حریق بیشتر باشد، بنابراین ضوابط و مقررات سختتری برای آنها خواسته شده است.
در مقاله سوم، محدودیتهایی برای ارتفاع و وسعت بنا ارائه شده به نحوی که هر بنا با ارتفاع و وسعت معلوم تابع مقررات ویژهای است. برای مثال اماکن پرخطر، که خروج سریع اشخاص حاضر در ساختمان به بیرون از بنا امری مهم و اساسی است، مقرر شده که ساختمان فقط در یک طبقه و به صورت همکف ساخته شود. هر چه تعداد طبقات بیشتر باشد، ضوابط سختتری حاکم است.
در مقاله چهارم، صرف نظر از موضوع تصرف، ساختار، ارتفاع و وسعت بنا، دستورالعملهایی کلی برای مهار آتش سوزی و کنترل تلفات و خسارات در داخل بنا تنظیم شده است. این ضوابط به عنوان راهحلهایی از پیش بررسی و تدارک شده، برای حفظ جان اشخاص و داراییها در طرح اغلب ساختمانها ضروری است و شامل موارد زیر هستند. ضوابط مربوط به بارهای قائم حریق، دیوارها، بازشوها، نازک کاریها، آتش بندی سطوح، مراکز حرارتی و دودکشها، شبکههای علایمی محافظ، شبکههای آتش نشانی، تاسیسات مکانیکی و برقی ساختمان.
در مقاله پنجم برای جلوگیری از سرایت حریق از یک بنا به بنای دیگر ضوابطی برای دیوارهای خارجی بنا و رعایت فاصلههای مجزاسازی بین ساختمانها ارائه شده است.
در مقاله ششم با توجه به انواع تصرف، ضوابط مربوط به راههای خروجی از بنا و فرار از حریق تنظیم شده که در واقع جزیی از مقررات عمومی محافظت ساختمان در برابر حریق و بخشی از مقاله چهارم محسوب میشوند، اما چون از اهمیتی ویژه برخوردار هستند، مقالهای جداگانه به آنها اختصاص یافته است.