نشریه شماره ۲۵۱
یکی از برنامههای مهم در دست اقدام دولت برای کاهش خطرپذیری کشور در برابر مخاطرات ناشی از زلزله، برنامهی مطالعه و اجرای مقاوم سازی ساختمانهای عمومی و دولتی مهم، تاسیسات زیربنایی و شریانهای حیاتی کشور است. در این برنامه، تدوین ضوابط و معیارهای فنی به عنوان یک امر زیربنایی ضرورت داشته است. در این راستا در سال ۱۳۸۱ به منظور مطالعات بهسازی لرزهای ساختمانهای موجود نشریه شماره ۲۵۱ تجدید نظر اول با عنوان فهرست خدمات بهسازی لرزهای ساختمانهای موجود از طرف سازمان مدیریت و برنامه ریزی ابلاغ شد.
گردآوری اطلاعات اولیه (مطالعات اولیه و تهیهی گزارش کیفی آسیب پذیری ساختمان)
- شناخت خواستههای کارفرما از جمله انتظارات عملکردی، نیازهای مدیریت بحران و فرآیند انتخاب ساختمان برای بهسازی لرزهای.
- گردآوری مدارک فنی و اجرایی موجود (نقشهها، گزارشها، دفترچه محاسبات، مدارک آزمایشگاهی، نتایج ارزیابی سریع (در صورت وجود) و …).
- بررسی تاریخچهی عملکرد گذشتهی ساختمان و نحوهی بهرهبرداری آتی.
- جمع آوری اطلاعات مربوط به چگونگی طراحی، ساخت، تعمیر و نگهداری ساختمان.
- بررسی مقررات، قوانین حاکم و ملاحظات اجرایی.
- بررسی آیین نامه ها و دستورالعملهای مورد استفاده در طراحی و اجرای ساختمان.
- بررسی محدودیتهای موجود در ساختمان برای انجام سونداژ و آزمایشهای ژئوتکنیک و مقاومت مصالح.
- بررسی محدودیتها و ملاحظات عملیات اجرایی احتمالی و بهسازی لرزهای.
تعیین هدف بهسازی
تعیین هدف بهسازی با توجه به سطوح عملکرد ساختمان تحت خطر زلزله معین بر اساس دستورالعمل بهسازی لرزهای ساختمانهای موجود بر اساس نشریه شماره ۳۶۰ بررسی میشود.
- تحلیل خطر زلزله و تعیین طیف طرح
- برآورد پارامترهای حرکت قوی زمین در تراز پایهی ساختمان در اثر زلزله برای سطوح مختلف خطر بر اساس تعیین سطوح خطر زلزله.
تعیین پارامترهای شتاب زلزله و تهیهی طیف شتاب طرح برای سطوح خطر مورد نظر برحسب نیاز و هدف بهسازی، با مطالعه موارد زیر امکان پذیر است.
- طیف طرح استاندارد.
- تحلیل خطر ویژهی ساختگاه برحسب سطح عملکرد ساختمان و شرایط خاص آن و تهیهی طیف طرح ویژهی ساختگاه (در صورت لزوم).
- شتاب نگاشت سازگار با طیف (در صورت لزوم).
- تعیین نحوهی اعمال حرکت غیر یکنواخت زمین در فواصل پیها (در صورت لزوم).
بررسی راهکارهای بهسازی
راهکارهای زیر به عنوان نمونه میتواند به صورت منفرد یا در ترکیب با یکدیگر برای تعیین و انتخاب گزینههای بهسازی ساختمانها مورد استفاده قرار میگیرد.
- اصلاح موضعی اجزای سازه که دارای عملکرد نامناسبی در اثر زلزله هستند.
- رفع یا کاهش نامنظمی در ساختمان موجود.
- تامین سختی جانبی لازم برای کل سازه.
- تامین مقاومت لازم برای کل سازه.
- کاهش جرم ساختمان.
- کامل نمودن مسیر بار.
- افزایش انسجام ساختمان با کلا فبندی.
- تغییر کاربری به منظور کاهش سطح عملکرد مورد انتظار از ساختمان.
- به کارگیری سیستمهای جاذب انرژی.
فهرست مطالب نشریه شماره ۲۵۱
مرحلهی اول: تحلیل آسیب پذیری ساختمانهای موجود
- مطالعات اولیه و تهیهی گزارش کیفی آسیب پذیری ساختمان
- مطالعات تفصیلی و تهیهی گزارش ارزیابی کمی آسیب پذیری ساختمان
مرحلهی دوم: تهیهی طرح بهسازی ساختمانهای موجود
- تهیهی طرح مقدماتی
- تهیهی طرح نهایی
- تهیهی مدارک طرح و اسناد مناقصه