نشریه شماره ۶۳۸
نشریه شماره ۶۳۸ بخش نهم از آیین نامه سازههای ساحلی (بارنگری نشریات شماره ۳۰۰) را شامل میشود.
بهره برداری و نگهداری تاسیسات ترافیک زمینی در نشریه شماره ۶۳۸
در نشریه شماره ۶۳۸ تاسیسات ترافیک زمینی بندر باید با در نظر گرفتن خصوصیات سازهای آن اجرا و نگهداری شود تا وسائل نقلیهای مانند خودرو و قطار بتواند به راحتی و در کمال امنیت از آنها استفاده کنند. سازه جاده باید با در نظر گرفتن شرایط واقعی استفاده از جاده مانند ایجاد ترافیک، حجم ترافیک، توپوگرافی منطقه، ارتباط مناسب با راههای مجاور و غیره تعیین شود. سازه جادهای که غالباً توسط عابران پیاده یا دو چرخه سواران استفاده میشود باید با در نظر گرفتن شرایط قرارگیری تاسیسات بندری تعیین شود.
جادهای که به سازههای مقاوم در برابر زلزله و یا فضاهای بازی که برای ذخیرهسازی امکانات امدادی در زمان زلزلههای بزرگ در نظر گرفته شدهاند، متصل میشود باید به گونهای طراحی شود که در برابر زلزلههای احتمالی مقاوم باشد. موارد ذکر نشده در این نشریه، در مورد سازه، موقعیت و تاسیسات مربوط به جاده باید طبق آیین نامه طرح هندسی راهها (نشریه ۴۱۵ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی) و آیین نامه ایمنی راهها (نشریه ۲۶۷ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی) در نظرگرفته شود.
روسازی راه در نشریه شماره ۶۳۸
سازه روسازی باید با توجه به بار چرخ وسائل نقلیه عبوری خاص مانند کامیون تریلرها و جرثقیلهای متحرک طراحی شود. معمولاً برای راههای محوطه بندری از روسازی بتنی سیمانی و یا آسفالتی استفاده میشود. طراحی روسازی بتنی سیمانی باید مطابق مراحل ذکر شده باشد. طراحی روسازی آسفالتی در نشریه شماره ۶۳۸ باید مراحل ذکر شده طی کند.
اصولاً از دو روش برای طراحی سازه روسازی در نشریه شماره ۶۳۸ با توجه به حجم ترافیک استفاده میشود.
- روش استفاده از تعداد وسائل نقلیه تجاری بزرگ عبوری در روز
- روش استفاده از بار چرخ وسائل نقلیه
موقعیت و اندازه پارکینگها
اندازه و مکان پارکینگ خودروها در بندر باید به گونهای باشد که اختلالی در کار تجهیزات بندر و رونی ترافیک ایجاد نکند. تحقق این امر با توجه به ترافیک داخل محوطه بندر و شرایط راههای مجاور محوطه صورت میپذیرد. محل پارک یک خودرو به صورت کلی باید خارج از راه و جاده باشد، اما در صورتی که شرایط توپوگرافی منطقه یا دلایل دیگری، ایجاب کند که محل پارک در کنار جاده باشد، باید شرایط ذیل در آن اعمال شود.
- محل پارک نباید در مسیر ارتباطی یک بندر به یک آزاد راه قرار بگیرد.
- محل پارک نباید جایی قرار گیرد که مانع عبور و مرور روان خودروهای عبوری برای تخلیه و بارگیری شود.
- محل پارک نباید در نزدیکی محلی که کالاهای خطرناک بارگیری و تخلیه میشود قرار بگیرد مگر آنکه شرایط توپوگرافی منطقه یا دلایل ویژه دیگری ایجاب کند.
- عرض راه در پارکینگ خودروها، اندازه محل پارک و عرض راه برای دور زدن و عقب رفتن به داخل محل پارک باید با توجه به نوع خودرو، زاویه محل پارک و روش پارک کردن تعیین شود
اصول برنامه ریزی و طراحی در نشریه شماره ۶۳۸
موقعیت، امتداد و شکل مقطع تونلهای مستغرق باید به شکل مناسبی با توجه به شرایط استفاده از تونل و همچنین شرایط طبیعت اطراف آن، تعیین شود. نکاتی مانند حجم عبور و مرور خودرو، نسبت وسائل نقلیه سنگین به کل خودروهای عبوری، نیاز یا عدم نیاز به پیاده رو، نیاز یا عدم نیاز به خط عبور دو چرخه، نوع و تعداد کابلهای برق و لولههای عبوری از داخل تونل، اجازه یا عدم اجازه انتقال مواد خطرناک از داخل تونل، وجود باجههای اخذ عوارض و ارتباط با سایر راهها باید در انتخاب مقطع عرضی تونل مستغرق درنظر گرفته شود.
همچنین، باید در طراحی تونل مستغرق به احتمال نیاز به افزایش ارتفاع در بالای آن توجه ویژه داشت. علاوه بر این، در طراحی این تونلها باید نوع و میزان بهرهبرداری از آنها در آینده به دقت بررسی شود زیرا تغییر مقطع عرضی این تونلها مانند عریض کردن آن کاری بسیار دشوار و پرهزینه است. درصورتی که عبور و مرور عابر پیاده و دوچرخه در تونلهای مستغرق مورد نظر باشد، باید تمهیدات مورد نظر برای افراد مسن و معلول در آنها در نظر گرفته شود.
با توجه به نوع سازه استفاده شده در قطعات و اجزای تونل مستغرق، ممکن است ایجاد پوشش عایق در برابر آتش در اجرای تونل لازم باشد. نوع و ضخامت این پوشش با توجه به نوع و شکل داخلی سازه مقطع تونل تعیین میشود. با توجه به قوانین موجود، مدیریت بندر میتواند عبور و مرور وسائل نقلیهای که مواد آتشزا یا تحت فشار زیاد را حمل میکند، محدود کند.
پلها
به طور کلی طراحی پلها در (نشریه شماره ۶۳۸) محوطه بندری باید بر اساس ضوابط و آیین نامههای پل (نشریات شماره 139، 463، 389، ۳۹۵ و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی) صورت پذیرد.
ملزومات طراحی پلها در نشریه شماره ۶۳۸
پلی که از بالای کانال ناوبری و یا حوضچه ناوبری عبور میکند باید شرایط زیر را دارا باشد.
- تیرهای اصلی زیر پل باید تا حد ممکن در بالاترین ارتفاع از سطح آب قرار بگیرند تا عبور و مرور کشتیها از زیر پل بدون هیچ خطری انجام شود.
- پایههای پل نباید به گونهای قرار بگیرند که در رفت وآمد کشتیها ایجاد مانع و یا خطر بکنند.
- علائم هشدار دهنده لازم برای جلوگیری از برخورد کشتیها به پایه و یا تیرهای پل باید در محل مناسب نصب شود.
پلی که از روی تجهیزات مهار یا تجهیزات جابجایی کالا عبور میکند باید شرایط زیرا را دارا باشد.
- موقعیت پایههای پل و ارتفاع تیرهای پل باید به گونهای باشد که در روند مهاربندی و یا جابهجایی کالا ایجاد مانع و خطر نکند.
- علائم هشدار دهنده لازم برای جلوگیری از برخورد تجهیزات جابجایی کالا و خودرو با پایه و تیرهای پل باید در محل مناسب نصب شود.
انبارهای اسکله
برای سهولت جابجایی کالا در اسکله در هنگام ورود و خروج کشتی، انبارهای اسکله باید شرایط زیر را دارا باشد.
- اندازه انبار باید با توجه به نوع، تعداد و شرایط جابجایی کالا تعیین شود.
- عرض و انحنای گذرگاهها در داخل انبار باید به گونهای باشد که تجهیزات جابجایی کالا در کمال ایمنی و راحتی فعالیت خود را انجام دهد. در صورت وجود احتمال ایجاد گرد و غبار در اثر عملیات جابجایی کالا، باید تجهیزات تهویه به اندازه لازم در داخل انبار در نظر گرفته شود.
تجهیزات حمل و نقل نفت
تجهیزات جابجایی نفت باید به گونهای باشد که با در نظر گرفتن وزن و فشار نفت در داخل آن، بار مرده تجهیزات، بارهای ایجاد شده توسط باد و نیروی لرزهای، نفت را به شکلی ایمن جابجا کند. فاصله بین بازوهای بارگیری نفت و خط جلویی تاسیسات پهلوگیری باید با توجه به اندازه بازوهای بارگیری و ارتفاع ضربهگیرها (فندرها) تعیین شود، به طوری که مانع عملیات انتقال نفت نشوند.
تاسیسات دستهبندی مخصوص محصولات دریایی
تاسیسات دستهبندی محصولات دریایی باید به گونهای طراحی شود که قادر به ایجاد رابطه مثبت بین عملکردهای مختلف خود باشد. تاسیسات دسته بندی محصولات دریایی شامل ناحیه دسته بندی این محصولات و تاسیسات فرعی مربوط است. ناحیه دسته بندی محصولات دریایی با فعالیتهایی نظیر شستشو و بیرون آوردن ماهی صید شده سروکار داشته و باید برای حفظ تازگی محصولات، جلوگیری از آلودگی و حفظ شرایط مناسب کار، مسقف باشد. تاسیسات فرعی شامل ناحیه بارگیری، سردخانه، سالن فروش و سایر تاسیسات فرعی بوده و موجب بهبود کارکرد در ناحیه دسته بندی محصولات دریایی میشود و به همان اندازه میتواند به تاسیسات دفع فاضلاب و تاسیسات سردخانه کمک کند.
محوطههای تاسیسات انبار کالاهای خطرناک و ذخیرهسازی نفت محوطههای تاسیسات انبار کالاهای خطرناک و ذخیره سازی نفت باید در مجاورت هم قرار داشته باشد، مگر آنکه شرایط توپوگرافی منطقه و علل دیگر مانع این موضوع شود. با توجه به نوع کالای خطرناک و ساختار تاسیسات، باید فضایی باز با ابعاد متناسب در مجاورت محوطه تاسیسات انبار کالاهای خطرناک و ذخیره سازی نفت در نظر گرفته شود.
تاسیسات آب رسانی
جانمایی و ظرفیت لولههای آب باید با توجه به نوع کشتی تعیین شود. منابع آب باید شرایط بهداشتی در نشریه شماره ۶۳۸ زیر را دارا باشند.
- لولههای آب باید دارای ساختاری باشد که از ورود آلودگی به آب جلوگیری کند
- برای تعیین سلامت آب باید آزمایشهای متناوب و تصادفی انجام و لولههای آب باید تمیز نگه داشته شود.
ورودی لولههای آب باید به گونهای باشد که به راحتی بتوان به آن شلنگ متصل کرد و البته دارای ساختاری باشد که از ورود آلودگی جلوگیری کند. برای حالتی که لولهها در زیر سطح بارانداز قرار دارد باید شرایط زهکشی در نظر گرفته شود. ورودی لولههای آب باید مجهز به سرپوش باشد. انجام شود. بازرسیهای دورهای برای تعیین سلامت آب باید آزمایشهای متناوب و تصادفی طبق استاندارد ایران نیز باید برای بررسی و نظارت بر لولههای آب صورت پذیرد.
تاسیسات لازم برای سوار شدن مسافران
قوانین و نکات ذکر شده در نشریه شماره ۶۳۸ باید در طراحی تاسیسات ثابت و متحرکی که برای سوار شدن مسافران به کشتی استفاده میشود، رعایت شود. تفسیر تاسیساتی که برای سوار شدن مسافر به کشتی استفاده میشود باید ایمن و دارای کارایی لازم بوده و باید از تاسیسات سوار کردن خودرو به کشتی جدا باشد.
تاسیساتی که برای سوار شدن مسافران به کشتی استفاده میشود نباید احساس خطر در مسافر ایجاد کند. همچنین این تاسیسات باید دارای ساختاری پایدار در برابر حرکات کششی و نیروی باد باشد.
فهرست مطالب نشریه شماره ۶۳۸
تاسیسات ترافیک بندری
- بهره برداری و نگهداری تاسیسات ترافیک زمینی
- پارکینگ خودروها
- فرودگاه هلیکوپتر
- پلها
تاسیسات دسته بندی کالا
- ناحیه دسته بندی کالا
- انبارهای اسکله
- ناحیه دسته بندی الوار
- تاسیسات دسته بندی مخصوص محصولات دریایی
- تاسیسات دسته بندی کالاهای خطرناک
تاسیسات انبار کردن
- محوطه های تاسیسات انبار کالاهای خطرناک و ذخیره سازی نفت
- سایر تاسیسات انبار کردن
تاسیسات سرویس دهی به کشتی
- تاسیسات آب رسانی
تاسیسات مخصوص مسافر
- تاسیسات لازم برای سوار شدن مسافران
- ساختمان مسافران