نشریه شماره ۶۳۰
نشریه شماره ۶۳۰ (دستورالعمل طراحی سازههای ساحلی) به منظور ایجاد هماهنگی و یکنواختی در معیارهای طراحی، ساخت، نظارت و اجرای سازههای ساحلی، همچنین رعایت اصول، روشها و فناوریهای متناسب با تجهیزات کاربردی و سازگار با شرایط و مقتضیات کشور تهیه و تدوین شده است. در این نشریه سعی شده علاوه بر استفاده از بازخوردهای دریافتی نشریات شماره ۳۰۰، دستورالعملها و متون فنی ارائه شده با ویرایشهای جدید استانداردها و سایر آیین نامههای ملی نیز هماهنگ شود.
بر این اساس با اعلام لزوم بازنگری نشریه شماره ۳۰۰ و آمادگی سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان دستگاه اجرایی مربوط، آیین نامه طراحی بنادر و سازه های دریایی ایران، کار تدوین مجدد دستورالعمل، برای طراحی سازههای ساحلی با مدیریت و راهبری سازمان بنادر و دریانوردی به انجام رسانید. همچنین سعی شده نشریه شماره ۶۳۰ به گونهای تدوین شود که با توجه به محدودیت دسترسی به متون استانداردها و آییننامهها به منظور بسط و توسعه فرهنگ دانش فنی و انتقال آن به عوامل طراحی و اجرایی پروژهها، محتوای دستورالعملها و ضوابط فنی لازم الاجرا تا حد امکان در اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد.
محدوده کاربرد نشریه شماره ۶۳۰
معیارها و ضوابط ارائه شده در نشریه شماره ۶۳۰ برای طراحی کلیه ابنیه و تسهیلات بندری از جمله بنادر تجاری، صنعتی، شیلات، مسافربری و نظامی در کلیه سواحل کشور مشتمل بر خلیج فارس، دریای عمان، دریای خزر و دریاچههای داخلی به کار گرفته میشوند. در مورد بنادر نظامی و برای ضوابط خاص باید با رعایت معیارهای معتبر مورد تایید مراجع ذیربط و با هماهنگی آنها اقدام نمود. در سایر موارد نیز چنانچه مواردی وجود داشته باشد که معیار طراحی آنها در این دستورالعمل نباشد باید با هماهنگی متولیان امر از مجموعه ضوابط معتبر استفاده نمود.
در محدوده کاربرد آیین نامه توجه به نکات زیر ضروری است.
- از آنجایی که دستورالعملها و آیین نامههای فنی، تاسیسات گستردهای را پوشش میدهند، ممکن است در عمل به مواردی برخورد شود که توضیحات ذکر شده در این دستورالعمل برای برنامه ریزی، طراحی، ساخت، نگهداری یا تعمیر یک سازه منفرد خاص در بندر یا لنگرگاه کافی نباشد. همچنین امکان دارد که در آینده طی فرآیند توسعه و نوآوری، موارد جدیدی اضافه شوند. بنابراین در ارتباط با مواردی که هیچگونه تصریحی در استانداردهای فنی معتبر وجود ندارد، میتوان از روشهای مناسب دیگری به جز آنچه در استانداردهای فنی ارائه شده استفاده نمود.
- بهرهمندی از این روشها باید پس از اطمینان از ایمنی سازه به وسیله ابزارهای مناسبی همچون مدلهای آزمایشگاهی یا محاسبات عددی قابل اعتماد صورت گیرد (بر اساس موارد اصلی استانداردهای فنی).
- روشهای طراحی را میتوان بر اساس نحوه برخورد با ایمنی سازهها، به صورت گستردهای به روشهایی که از ضرایب ایمنی استفاده میکنند و روشهایی که از موارد مبتنی بر تئوری احتمالاتی استفاده میکنند، تقسیم بندی نمود.
تراز مبنا برای کارهای اجرایی
تراز استاندارد آب که هنگام اجرا، توسعه و نگهداری بنادر و تاسیسات لنگرگاهها استفاده میشود و برابر با تراز مبنای نقشه دریایی است. در مورد تاسیسات بنادر و لنگرگاهها در دریاچهها و رودخانهها که تاثیر کشندی کمی وجود دارد، به منظور حصول اطمینان از بهره برداری ایمن از بندر یا لنگرگاه مدنظر، تراز مبنا برای کارهای اجرایی باید با بررسی شرایط حدی تراز آب پایین که ممکن است حین فصل خشکسالی رخ دهد، تعیین شود.
تراز مبنا برای کارهای اجرایی بنادر و لنگرگاهها تراز آب استانداردی است که اساس برنامه ریزی، طراحی و اجرای تاسیسات است. برای کارهای اجرایی تراز مبنای نقشههای دریایی باید به عنوان تراز مبنا استفاده شود.
تراز مبنای نقشه دریایی
تراز مبنای نقشه دریایی را به عنوان مبنای بین المللی نقشه دریایی اتخاذ نموده ( LAT) پایینترین کشند نجومی ( IHO) سازمان بین المللی هیدروگرافی و توصیههایی بر این اساس به بخشهای هیدروگرافی در کشورهای مختلف جهان در ژوئن ۱۹۹۷ صادر نموده است. پایینترین کشند نجومی به صورت پایینترین تراز آبی تعیین میشود که در حالت ترکیب شرایط میانگین جوی و شرایط امکان پذیر نجومی کلی رخ دهد. در عمل، سطوح کشندی با استفاده از ضرایب هارمونیک به دست آمده از حداقل یک سال داده مشاهداتی، برای حداقل ۱۹ سال محاسبه میشود و سپس پایینترین تراز آب در این دوره به عنوان پایینترین کشند نجومی فرض میگردد.
باید توجه نمود که ارتفاع صخرهها یا عوارض زمینی در نقشههای دریایی نسبت به تراز میانگین دریا نشان داده میشود که میانگین بلند مدت ارتفاع ساعتی سطح آب در محل مورد بررسی میباشد (هنگامی که طول دوره مشاهداتی کوتاه باشد، برای تعیین تراز میانگین دریا باید تصحیحات مربوط به نوسانات فصل را اعمال نمود). تفاوت ارتفاعی بین تراز مبنای نقشه دریایی و تراز میانگین دریا با ZR0 R نشان داده می شود.
نگهداری
به منظور نگهداشت کارکردهای تاسیسات بنادر و لنگرگاه ها در یک سطح رضایت بخش خدماتی و نیز برای جلوگیری از زوال ایمنی چنین تاسیساتی، در ارتباط با مشخصات ویژه بندر یا لنگرگاه مورد بررسی باید نگهداری جامع شامل بررسیها، ارزیابیها، تعمیرات و غیره صورت گیرد.
- نگهداری به سامانهای شامل یک سری کارهای به هم پیوسته اطلاق میشود که مشتمل بر ردیابی موثر تغییرات در قابلیت خدمات دهی تاسیسات و اجرای اندازهگیری های کارآمد مانند ارزیابی منطقی، ترمیم و تقویت می باشد.
- تاسیسات بنادر و لنگرگاهها باید در یک دوره طولانی مدت برای خدمات دهی باقی بماند و در طول این دوره کارکردهای مورد نظر این تاسیسات حفظ گردد. بنابراین ضروری است که نه تنها هنگام طراحی اولیه به این مساله توجه نمود، بلکه باید پس از شروع بهرهبرداری از تاسیسات، نگهداری مناسب از آنها به عمل آید.
- هنگام طراحی یک سازه، ضروری است تا به سامانه نگهداری آینده توجه کافی گردد و نوع مصالح و سازههای مورد استفاده به گونهای انتخاب گردد تا نگهداری در آینده به آسانی قابل اجرا باشد و در عین حال باید این جنبهها را در طراحی جزئی مدنظر قرار داد.
- دادههای جامعی در ارتباط با نگهداری (ویژگی شناسی، بررسیها، کنترلها، ارزیابیها، ترمیم، کارهای تقویتی و غیره) باید ثبت شده و در شکل استاندارد ذخیره شود. دادههای نگهداری ذخیره شده به صورت سیستماتیک، اطلاعات ضروری پایه برای انجام ارزیابی مناسب از سطح سلامت تاسیسات مورد نظر و اجرای نگهداری و ترمیم آنها است. همچنین این دادهها ابزار مفیدی برای ارزیابی کلی خرابی تاسیسات بوده و برای بررسی امکان کاهش هزینه دوره عمر تاسیسات مناسب می باشند.
فهرست مطالب نشریه شماره ۶۳۰
دستورالعمل طراحی سازههای ساحلی مشتمل بر ۱۱ بخش است که هر یک موضوع نشریهای مستقل است و نشریه حاضر با شماره ۶۳۰ بخش اول از آیین نامه سازههای ساحلی را شامل میشود. همچنین مستندات مربوط به تدوین دستورالعمل موضوع نشریه شماره ۶۴۱ است.
کلیات
- محدوده کاربرد
- استفاده از یکاهای SI
تراز مبنا برای کارهای اجرایی
- تراز مبنا
نگهداری
- نگهداری