ارزیابی کیفی تأمینکنندگان در آیین نامه اجرایی ارزیابی کیفی مناقصه گران
اگر به آگهی های مناقصات دقت کنید متوجه خواهید شد که برخی از مناقصات مربوط به تامین کالایی خاص است. بعضاً نیز اتفاق میافتد که تجهیزات خاصی برای پروژهای مورد نیاز است و تامین آن به راحتی برای سازمانها و دستگاههای اجرایی امکان پذیر نیست. تهیه کالا و تجهیزات با کمترین هزینه و در اسرع وقت نیازمند مهارتها و تواناییهای مخصوص به خود است. برای دستیابی به این دو هدف مهم، نهادها و دستگاههای اجرایی نیازمند به کار گیری تواناییهای تامین کنندگان حرفه ای در این زمینه هستند.
برخی از پروژهها و طرحها علاوه بر عملیات اجرایی، تامین کالا و تجهیزات را نیز شامل میشوند. بعضاً در این نوع پروژهها تامین کننده و پیمانکار اجرایی اشخاص جداگانهای هستند و در برخی از پروژهها نیز هر دوی این مسئولیت ها بر عهده یک شخص واحد است. در هر صورت شناسایی پیمانکاران و تامین کنندگان مناسب بخش مهمی از اقدامات اولیه اجرا و تجهیز یک طرح به شمار میرود. در برخی از پروژهها تامین کالا و تجهیزات هزینه هایی به مراتب بیشتر از عملیات اجرایی در پی دارد. از این رو ارزیابی کیفی تامینکنندگان و انتخاب تامین کننده مناسب، نقش عمدهای در کاهش هزینههای این نوع پروژهها خواهد داشت. از طرفی به دلیل محدویت منابع مالی در اکثر پروژهها، مدیریت مناسب هزینهها باعث تکمیل و بهرهبرداری به موقع پروژه خواهد شد.

معیارهای ارزیابی تأمینکنندگان
ارزیابی کیفی تأمینکنندگان بر اساس حداقل معیارهای زیر انجام میشود:
- توان مالی؛
- ارزیابی مشتریان قبلی و حُسن شهرت؛
- استانداردهای تولید.
اگر مبلغ برآوردی تأمین کالا بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط باشد، علاوه بر معیارهای ذکر شده در قسمت بالا، باید معیارهای زیر نیز منظور شود.
- نظام کیفیت و نحوه تضمین محصولات (گارانتی)
- ظرفیت تولید.
چنانچه به تشخیص مناقصهگزار معیارهای دیگری علاوه بر معیارهای یاد شده در در قسمت های فوق الذکر لازم باشد، اهمیت وزنی و روش امتیازدهی آنها، باید در استعلام ارزیابی تشریح شود.
ارزیابی کیفی تأمینکنندگان از لحاظ توان مالی تأمینکنندگان
ارزیابی توان مالی تأمینکنندگان بر اساس اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته تعیین میشود.
حداکثر امتیاز توان مالی در صورتی احراز میشود که مبلغ برآوردی مناقصه معادل یا کمتر از یکی از مقادیر زیر باشد.
- یکصد برابر مالیات متوسط سالانه، مستند به اسناد مالیاتهای قطعی و علیالحساب پرداخت شده؛
- بیست و پنج درصد فروش آخرین سال تولید، مستند به قراردادها و اسناد فروش یا صورتهای مالی تأیید شده؛
- ده درصد داراییهای ثابت، مستند به اظهارنامه رسمی یا گواهی بیمه داراییها؛
- تأیید اعتبار از سوی بانک یا مؤسسات مالی و اعتباری معتبر تا سقف مبلغ موضوع مناقصه.
بالاترین عدد کسب شده از بندهای ۱ تا ۳ قسمت بالا، مبنای محاسبات است. در صورتی که بالاترین عدد محاسبه شده از مبلغ برآوردی مناقصه کمتر باشد، امتیاز مالی به تناسب کاهش مییابد.
ارزیابی کیفی تأمینکنندگان از نظر مشتریان قبلی
برای تعیین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی از کالای مورد نظر، اطلاعات زیر از طریق استعلام ارزیابی اخذ میشود.
- نشانی مشتریان عمده
- موضوع و مبلغ قراردادها
ارزیابی مشتریان قبلی از طریق خود اظهاری و ارائه مدارک لازم و با تشخیص و مسئولیت مناقصهگزار قابل پذیرش است. امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی با توجه به مواردی نظیر کیفیت کالا، عملکرد در دوره بهرهبرداری، کیفیت خدمات پشتیبانی و انجام بموقع تعهدات تعیین میشود. میانگین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی در حداکثر پنج سال گذشته، ملاک تعیین امتیاز یاد شده خواهد بود.
ارزیابی کیفی تأمینکنندگان از لحاظ استانداردها
اگر حداقل استانداردهای الزامی در استعلام ارزیابی قید شده باشد، متقاضیان باید حصول استانداردهای یاد شده را اثبات کنند. این استانداردها میتواند شامل استانداردهای کیفیت، استانداردهای تولید، نصب یا بهرهبرداری باشد. چنانچه استانداردهای لازم تأمین نشود، میتوان مناقصهگران فاقد شرایط را بدون در نظر گرفتن سایر معیارها رد کرد. ارائه اسناد و گواهینامههای معتبر یا بازدید کارشناسی میتواند ملاک عمل قرار گیرد. استفاده از استانداردهای بومی و ایرانی در صورت وجود، اولویت دارد.
اگر استانداردهای ترجیحی در استعلام ارزیابی تعیین شده باشند، برای امتیازدهی این استانداردها میتوان به روش متعارف، عمل کرد. در این صورت، روش امتیازدهی باید در استعلام ارزیابی تشریح شود. استاندارد ترجیحی، کارایی، دوام و سایر ویژگیهای فنی کالا را بیش از حداقل مورد نیاز تعیین میکند .
ارزیابی کیفی تأمینکنندگان از لحاظ نظام تضمین کیفیت
نظام تضمین کیفیت بر اساس گواهینامههای تضمین کیفیت نظیر سری ISO 9000 یا سایر گواهینامههای معتبر کیفیت تعیین میشود. در موارد خاصی که گواهینامههای تضمین کیفیت موجود نباشد، باید با توافق کارفرما و مناقصهگر، روشهایی نظیر بیمهنامه یا بازرسی فنی حین ساخت، پیشبینی شود.
موارد زیر باید بر اساس خوداظهاری مناقصهگران تعیین شود. حداقلهای مربوط به هر مورد نیز باید حسب مورد، در اسناد استعلام قید شود.
- نحوه تضمین و گارانتی محصولات؛
- نحوه تأمین خدمات پس از فروش (وارانتی) در محل استفاده؛
- چگونگی بستهبندی و حمل و نقل؛
- چگونگی نصب؛
- آموزش کاربرد، نگهداری و تعمیرات.
ارزیابی کیفی تأمینکنندگان از لحاظ ظرفیت تولید
ظرفیت تولید بر اساس بازدید، ارائه پروانهها یا مجوزهای تولید تعیین میشود. هرگاه اثبات شود که مناقصهگری به دلیل تکمیل ظرفیت تولید، قادر به تأمین کالای مورد مناقصه نیست، بدون در نظر گرفتن سایر معیارهای مندرج در قسمت های فوق الذکر، از فهرست کوتاه حذف میشود.