نشریه شماره ۴۴۶
نشریه شماره ۴۴۶ نخستین کتاب از مجموعه ماشین آلات است. در این نشریه اطلاعات مفیدی از قبیل موارد استفاده، مشخصات فنی، قدرت و ظرفیت و نیز شرح قسمتهای اصلی ماشین آلات عمرانی آمده است. مجموعه ماشین آلات که توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی تهیه و تدوین شده است، راهنمای جامعی برای ماشینآلات کشور بوده و پس از تلاش سه ساله در قالب چهار کتاب و یک نرم افزار عرضه شده است. نشریه حاضر در سال ۱۳۸۸ و در ۷۳۳ صفحه منتشر شده است.

آشنایی با ماشین آلات عمرانی
انجام پروژههای صنعت عمران به خصوص پروژههای بزرگ نظیر سد، راه، سیستمهای انتقال آب، ساختمان و بسیاری دیگر از پروژههای عظیم در عصر حاضر با تحولات بی سابقهای مواجه بوده است. شناخت انواع روشهای مختلف اجرای پروژه و انواع ماشین آلات و تجهیزات مدرن این صنعت و نحوه صحیح انتخاب و استفاده از آنها، میتواند نقش موثری در موفقیت طرحها و پروژهها داشته باشد. همچنین میتوان ادعا کرد قسمت عمدهای از هزینه پروژهها مربوط به ماشین آلات و تجهیزات است. از این رو یکی از عوامل مهم در انجام موفق طرحها و پروژهها نقش ماشین آلات و تجهیزات و به تبع آن نحوه انتخاب و مدیریت صحیح آنها است.
ضرورت تهیه نشریه شماره ۴۴۶
در دنیا چه از نظر مباحث نظری و چه عملی (کارگاهی) اطلاعات جامع و کاملی در مورد تمام ماشین آلات و تجهیزات که پوشش دهنده مباحث مربوط به معرفی کامل، موارد استعمال، انواع، مشخصات فنی، نحوه انتخاب مناسب، سرویس و نگهداری، ایمنی و سایر موارد مربوط به آنها باشد وجود نداشته و تنها چند مرجع آن هم با تکیه بیشتر در مورد ماشین آلات مربوط به عملیات خاکی وجود دارد. به صورت کلی درباره وضعیت ماشین آلات و تجهیزات در داخل کشور میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- در بین منابع مختلف پروژه های عمرانی ماشین آلات سهم قابل توجهی از هزینه ها را به خود اختصاص میدهند ( بین ۳۰ الی ۷۰ درصد).
- طبق برآورد و بررسیهای انجام شده، راندمان واقعی ماشین آلات در ایران حداکثر ۵۰ درصد است.
- اکثر ماشین آلات با خروج مبالغ هنگفتی ارز از خارج وارد میشود.
- اطلاعات نظری بسیار کمی درباره انواع ماشین آلات نوین و همچنین اطلاعات کارگاهی واقعی بسیار اندکی در مورد ماشین آلات موجود در کشور وجود دارد.
- از طرفی تجارب حاکی از آن است که در کشور ما مدیریت ماشین آلات و تجهیزات (اعم از مسائل خرید، انتخاب نوع ماشین آلات و تجهیزات مناسب، بهرهبرداری، نگهداری) به صورت مناسبی صورت نمی گیرد.
- سیستم های تعمیر و نگهداری ماشین آلات بسیار ضعیف بوده و پرسنل متخصص و کارآ زموده با دانش کافی در ابعاد مدیریت، سازماندهی، راهبری و پشتیبانی از نظر کمی و کیفی وجود ندارد.
با توجه به موارد ذکر شده تهیه یک راهنمای جامع در مورد ماشین آلات که اکثر نیازهای جامعه عمرانی کشور را در برگیرد، امری ضروری به نظر میرسید.
نشریه شماره ۴۴۶ چه مواردی را شامل میشود
نشریه شماره ۴۴۶ شامل دو بخش اصلی است. در بخش اول وضعیت ماشین آلات موجود در کشور، به صورت مختصر مرور شده است. در بخش دوم، موارد استعمال، مشخصات فنی، نحوه عملکرد انواع ماشین آلات و تجهیزات رایج در ایران و جهان معرفی شده است. در این بخش از نشریه ۴۴۶ سعی شده است بر پایه طبقه بندی بندی زیر، انواع ماشین آلات مورد استفاده معرفی شده و اطلاعات پایهای آن ارائه شود. در نشریه ۴۴۶ اطلاعات مفیدی در مورد ماشین آلات عمرانی، نظیر موارد استفاده، مشخصات فنی، قدرت و ظرفیت و نیز شرح قسمتهای اصلی آنها درج آمده است.
فهرست مطالب نشریه شماره ۴۴۶
نشریه شماره ۴۴۶ در ابتدا و در فصل اول وضعیت ماشین آلات در کشور را بررسی کرده است. در ادامه ،در پنج گروه کلی، بررسی ماشین آلات عمرانی انجام شده است. هر کدام از گروه های پنج گانه در یک فصل از این نشریه ارائه شده است. این گروه ها در فهرست زیر آمده است. لیست زیر شامل تمامی ماشین آلاتی است که توضیحاتی در مورد آنها در نشریه ۴۴۶ آمده است.
گروه عملیات خاکی، راهسازی و آسفالت:
لودر، بولدوزر، ریپر، غلتک، گریدر، اسکریپر، کامیون، کلامشل، بکهو لودر، بیل مکانیکی، دامپر، دراگ لاین، ماشین آسفالت تراش، باب کت آسفالت، باب کت حفاری، ماشین برش آسفالت، ماشین پخش هسته آسفالتی، تریمر آسفالتی، فینیشر آسفالت، قیرپاش، کارخانه آسفالت.
گروه حفاری، حفاری زیرزمینی و معدن:
لکوموتیوهای تونلی و معدنی، بولتر، انواع ماشین TBM، اوگر، باکتهای حفار، ماشین بورپاک، پرفوراتور و پرفراتیس، پمپ تزریق، جامبو دریل، انواع چکش هیدرولیکی، حفار ماینر پیوسته، حفارهای دورانی، ماشین حفار عمودی، ماشین حفاری شفت، دریل واگن، ماشین ردهدر، ماشین سیم برش، ماشین سیمبا، شاول هیدرولیکی و کابلی معدنی، ماشین شفت ریمر، ماشین خرجگذار آنفو، ماشین حفاری چاه کور، ماشین موبایل ماینر، هاگ لودر، ماشین V-Mole، ماشین بارگیری و باربری LHD، ماشین هاواژ، آنفوشارژر، ماشین حفاری افقی، ماشین اکسکویتور.
گروه بتن:
انواع ماشین آلات سنگ شکن، انواع سرند، انواع دستگاه تولید بتن (بچینگ)، سیستمهای تغذیه و حمل مصالح بتن، تجهیزات پیمانه کردن اجزای بتن، یخ ساز، دیگ آب گرم، سیلوی سیمان، تراک میکسر، انواع پمپ بتن، بونکر سیمان، ماشین آلات برش و خم آرماتور بتونیر، ماشین آلات بازیافت بتن، ماشین آلات پیش ساخته سازی بتن، فینیشر بتن، ویبراتور و ماشینهای ویبراتور، بتن پاش،
گروه آبیاری، آب و فاضلاب:
ماشین لوله گذار، ماشین لوله خم کن، ماشین پیش گرم کن لوله انواع ماشینهای پوشش دهی لوله، ماشین کلمپ داخلی، ماشین پخ زن لوله، انواع ترنچرها، انواع لایروب ها، ماشین جوش لوله پلی اتیلن، دستگاه لوله رانی
گروه عمومی و پشتیبانی:
تراکتورها، بوژی، تریلی، تسمه و نوار نقاله، انواع جرثقیل دروازه ای، جرثقیل کابلی، انواع جرثقیل ها، لیفت تراک ها، وینچ، انواع بالابرها، پمپ ها، کمپرسورها، انواع ژنراتور، بادبزن تهویه، اره موتوری.