طراحی لرزهای سازههای غیرساختمانی
سازههای غیرساختمانی به سازههایی اطلاق میشود که کاربری آنها مشابه ساختمانهای متعارف نیست، مانند سازههای صنعتی، دکلهای انتقال نیرو. سازههای غیرساختمانی به لحاظ باربری جانبی به دو گروه تقسیم میشوند.
- سازههای غیرساختمانی مشابه ساختمانها به سازههایی اطلاق میشوند که سیستم باربر آنها مشابه یکی از سیستمهای سازههای ساختمانی است.
- سازههای غیرساختمانی غیرمشابه ساختمانها به سازههایی اطلاق میشوند که سیستم باربر آنها مطابق بند الف نباشد. این سازهها ممکن است متکی به زمین یا سازههای دیگر باشند.
ضوابط تحلیل و طراحی سازههای غیرساختمانی
در سازههایی که زمان تناوب اصلی آنها از ۰/۵ ثانیه بیشتر است، استفاده از یکی از روشهای تحلیل دینامیکی الزامی است. در سایر سازهها میتوان از روشهای دیگر تحلیل استفاده نمود.
زمان تناوب نوسان اصلی سازه T
در این سازهها زمان تناوب نوسان اصلی سازه باید با استفاده از روش تحلیل مناسبی محاسبه شود.
وزن مؤثر لرزهای W
وزن مؤثر لرزهای در این نوع ساختمانها شامل وزنهای زیرند.
- بارهای مرده ناشی از وزن اجزای سازه و تجهیزات صنعتی
- حداقل ۴۰ درصد بار زنده کفها
- وزن محتویات در زمان بهره برداری
در مواردی که در شرایط استثنایی محتویات تجهیزات صنعتی بنا به دلایل خاصی افزایش پیدا میکند، وزن اضافی نباید در محاسبه W اثر داده شود.
نیروی جانبی در سازههای صلب
سازههای صلب به سازههایی اطلاق میشود که زمان تناوب نوسان اصلی آنها کمتر از ۰/۰۶ ثانیه باشد.
تغییر مکانهای جانبی
در این سازهها رعایت تغییر مکان جانبی نسبی ضرورتی ندارد، اما باید اطمینان حاصل شود که این تغییر مکانها اثری بر پایداری کل سازه یا اثری نامطلوب بر روی اجزای غیرسازهای متصل به آنها نمیگذارد.
اثر P‐Δ
درمواردی که اثر ناشی از P‐Δ بیشتر از ۱۰ درصد تلاشهای موجود در اعضای سازه است، باید آنها را در محاسبات منظور نمود و چنانچه این اثر از ۳۳ درصد فراتر رود، احتمال ناپایداری در سازه زیاد است و باید سختی جانبی آن افزایش داده شود.
نیروی جانبی در موارد خاص
در مواردی که مدارک مرجع یک سازه خاص مبانی ویژهای برای محاسبه نیروی جانبی زلزله توصیه میکند، میتوان آنها را به کار برد، مشروط بر اینکه الزامات زیر رعایت شوند.
- پارامترهای مربوط به حرکت زمین کمتر از مقادیر عنوان شده نباشد.
- نیروی جانبی عنوان شده کمتر از ۸۰ درصد مقدار نیروی جانبی این آیین نامه، بدون در نظر گرفتن اندرکنش خاک و سازه، و کمتر از ۷۰ درصد مقدار نیروی جانبی، با درنظر گرفتن اندرکنش خاک و سازه نباشد.
در مواردی که وزن این سازهها کمتر از ۲۵ درصد وزن کل سازه (وزن سازه غیر ساختمانی به اضافه وزن سازه نگهدارنده آن) باشد، سازههای غیرساختمانی در گروه اجزای غیرسازهای جای میگیرند.
در مواردی که وزن این سازهها بیشتر از ۲۵ درصد وزن کل سازه (وزن سازه غیرساختمانی به اضافه وزن سازه نگهدارنده آن) باشد، کل سازه باید همزمان مدل شده و تحلیل شود.
در مواردی که سازه غیر ساختمانی صلب نباشد، کل سازه، سازههای غیرساختمانی به همراه سازه نگهدارنده آن، باید هم زمان مدل شده و تحلیل شود. ضریب رفتار این سازه باید کمترین دو مقدار R برای سازه نگهدارنده و سازه غیرساختمانی اختیار شود. سازه غیرساختمانی و اتصالات آن برای نیروهای حاصل از تحلیل کل سازه طراحی میشود.