انواع برآورد
منظور از برآورد، پیشبینی مقادیر کمیتهای طرح مورد نظر است و معمولاً برای هزینههای یک طرح، منابع آن و زمان اجرای طرح کاربرد دارد.
تعارف مرتبط با برآورد
برآورد مقادیر
عبارت است از محاسبه ریز مقادیر کمیتهای اقلام مختلف یک طرح.
برآورد مقدماتی
برآوردی که متکی بر اندازهگیری اجمالی و قیمتهای خیلی کلی واحد کار باشد، مثل برآورد بنای یک پروژه بدون مطالعه عمیق آن که بر اساس نوع بنا و زیربنا و کاربردهای آن بر طبق آمار و ارقام و تجربه پروژههای قبلی، محاسبه و پیشبینی میشود.
برآورد اولیه
برآوردی است که پس از پایان مهندسی فرآیند از مهندسی پایه با درجه خطای مثبت، منفی ۱۵ تا ۲۵ درصد قابل انجام است.
برآورد تقریبی
برآوردی است که چون بر اساس اطلاعات مقدماتی بوده، دقیق نیست.
برآورد تعیین کننده
برآوردی است که پس از پایان مهندسی پایه با درجه خطای مثبت، منفی ۱۰ تا ۱۵ درصد قابل انجام است. وجه تسمیه تعیین کننده نیز برای اتخاذ تصمیم در توقف یا ادامه کار است.
برآورد تفضیلی
برآوردی است که پس از پایان مرحله مهندسی تفصیلی یا طراحی تفصیلی با استفاده از نقشههای اجرایی تهیه میشود و با خطای تا ۱۰ درصد میتواند مورد قبول واقع شود.
برآورد هزینه
یک فرآیند محاسباتی است که با توجه به بررسیها، و اندازهگیریها و یا مترهکردن (بر مبنای نقشهها و مشخصات) مقادیر و کمیتهای مختلف طرح به دست آمده و سپس با اعمال قیمت واحد مربوط به آنها، هزینه اجرای طرح محاسبه میشود.
برآورد هزینه اجرای کار
مبلغی است که به عنوان هزینه اجرای موضوع پیمان، به وسیله کارفرما محاسبه و اعلام شده است.
برآورد هزینه اجرای عملیات
برآوردی است که مطابق روش تعیین شده در شرح خدمات قسمت یا مرحله مربوط و بر اساس قیمتهای روز در تاریخ تسلیم گزارش قسمت یا مرحله مربوط تهیه و به تصویب دستگاه اجرایی رسیده باشد.
انواع برآورد های مالی در پروژههای ساختمانی
- برآوردهای طراحی
- برآوردهای مناقصه
- برآوردهای کنترل
برآوردهای طراحی
یکی از برآوردهای مالی مربوط به مراحل طراحی است. در این نوع از برآوردها، مدیریت مالی از روی طراحی پروژه نسبت به برآورد هزینههای آن اقدام مینماید. این برآورد در چهار سطح غربالی، مقدماتی، تفصیلی و مهندسی قابل انجام خواهد بود.
برآورد در سطح غربالی
در این سطح مدیریت مالی با توجه به هزینه پروژه مشابه نسبت به برآورد هزینههای پروژه مورد نظر اقدام مینماید که اصطلاحاً به آن برآورد غربالی یا برآورد مرتبه بزرگی هزینه میگویند.
برآورد در سطح مقدماتی
وقتی در مرحله طراحی نوع تکنولوژی ساخت مشخص میشود، مدیریت مالی قادر خواهد بود برآوردی مقدماتی از هزینههای انجام پروژه را ارائه نماید. این برآورد نوعاً نظری و غیرقطعی است.
برآورد در سطح تفصیلی
هنگامی که طراحی به تفصیل صورت گیرد، مدیریت مالی میتواند با توجه به روشن بودن همه اجزای پروژه نسبت به برآورد کلیه هزینههای آن اقدام نماید. لذا در مرحله طراحی تفصیلی، زمینه برآورد قطعی هزینهها فراهمتر میشود.
برآورد در سطح مهندسی
زمانی که کلیه نقشهها و مشخصات فنی پروژه آماده میشوند، مدیریت مالی امکان مییابد تا نسبت به برآورد دقیقتر از هزینهها اقدام نماید. لذا برآورد مالی در سطح مهندسی به مراتب نسبت به برآورد هزینهها در سطوح غربالی، مقدماتی و تفصیلی دقیقتر است. به ویژه این که در سطح مهندسی معمولاً سود متناسب با انجام پروژه نیز محاسبه و به هزینههای برآورد اجرای طرح اضافه میشود.
برآوردهای مناقصه
این برآورد، زمانی صورت میگیرد که یک واحد مهندسی پیمانکار برای شرکت در مناقصه اقدام به برآورد هزینه مینماید. لذا در این نوع از برآورد مالی، باید نه تنها کلیه هزینههای اجرای پروژه به دقت مورد محاسبه قرار گیرد، بلکه سود مناسبی نیز برای اجرای پروژه در نظر گرفته شود.
مقدار سود پیشنهادی از این جهت حائز اهمیت و توجه خواهد بود که مدیریت مالی باید در یک فضای رقابتی و نسبت به مبالغ پیشنهادی سایر رقبا و همچنین امکانات واحد مهندسی مورد نظر آنرا تعیین نماید.
معمولاً برآوردهای مناقصه به سه روش مظنه پیمانکاران جزء، اجرای تلفیقی و نوع ساخت تحقق مییابد.
روش اخذ مظنه از پیمانکاران جزء
اگر واحد مهندسی پیمانکار در نظر داشته باشد تا پروژه را از طریق واسپاری به پیمانکاران جزء اجرا کند، در این صورت باید نسبت به اخذ مظنه از آنها اقدام نموده و با مشخص کردن سود مورد نظر مبلغ پیشنهادی خود را برای شرکت در مناقصه ارائه نماید.
روش تلفیقی
چنانچه واحد مهندسی پیمانکار بخواهد به روشی تلفیقی بخشی از اجرای پروژه را به پیمانکاران دیگر واگذار نموده و بقیه را خود انجام دهد. در این صورت باید نسبت به برآورد مالی قسمتها و مقادیری که رأساً اجرای آنرا بر عهده خواهد گرفت و همچنین با در نظر گرفتن مظنههای پیشنهادی پیمانکاران جزء و سود مطلوب با توجه به شرائط رقابتی در مناقصه اقدام نماید.
روش نوع ساخت
یکی از عوامل تعیین کننده در هزینه اجرای پروژه، روشی است که در نوع ساخت پروژههای ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرد. مدیریت مالی میتواند با توجه روش برگزیده برای ساخت پروژه نسبت به برآورد هزینههای آن اقدام نماید. به طور مثال با توجه به مشخص بودن هزینه هر متر مربع بنا با استفاده از روشهای سنتی هم چون اسکلت فلزی، بتنی، آجری و یا به کارگیری فناوریهای نوین در سیستمهای ساختمانی مثل LSF و … کل هزینههای لازم برای اجرای پروژههای ساختمانی قابل تعیین خواهد بود.
برآوردهای کنترل
با توجه به اینکه مبالغ مورد نیاز برای اجرای پروژهها، یک باره هزینه نمیشوند، بنابراین علاوه بر تخمین کل هزینههای یک پروژه، باید از ابتدا برنامه زمانبندی هزینهها نیز مشخص شود. چنین برآوردی از طریق بودجه بندی امکان کنترل پروژه را فراهم میآورد. لذا به آن، برآوردهای کنترل میگویند.
