کرسی چینی
با چیدن چند رج آجر بر روى پى میتوان اختلاف ارتفاعى بین داخل ساختمان و سطح خارج آن (حیاط، کوچه یا خیابان) به وجود آورد. به دیوارى که این اختلاف ارتفاع را به وجود میآورد، کرسى و به اجراى آن، کرسى چینى گفته میشود. به صورت کلى، دیوارى است که بین دیوار اصلى کرسى چینى باربر و پى قرار مىگیرد.
کرسی چینی مشابه دیواری کم ارتفاع است که حد فاصل بین شالوده تا دیوار باربر ساختمان را پر میکند. نقش عمده کرسی چینی، تامین سطح اتکای بیشتر برای دیوار است و باعث یکپارچگی بیشتر دیوار با شالوده میشود. کرسی چینی به منظور تامین ارتفاع لازم تا رقوم کفسازی استفاده شده و روی آن عایق کاریهای لازم انجام میشود.
کرسی چینی معمولاً برای سازههایی که در طبقه همکف دارای اختلاف ارتفاع با کف خیابان هستند، اجرا میشوند. برای ساخت کرسی چینی از آجر فشاری با ضخامت ۲۰cm استفاده میکنند و معمولاً زیر دیوارهای جدا کننده و دور تا دور سازه، آن را اجرا میکنند. به طور کلی دیوار کرسی چینی دیواری با عرضی بزرگتر از عرض دیوار روی خود و با ارتفاعی متغییر است. این دیوار در روی فونداسیون چه برای دیوارهای داخلی و چه برای دیوارهای خارجی بسته به شرایط بایستی اجرا شود.
قوانین کرسی چینی
- عرض آن باید از هر طرف ۱۰cm (نیم آجر) بیشتر از عرض دیوار باربر باشد.
- ارتفاع آن از روی کف فونداسیون حداقل ۳۰cm است.
- برای جلوگیری از نفوذ رطوبت، سطح دیوار (کرسی) با مصالح مناسب عایق بندی شود (این کار از هر طرف به اندازه ۱۰cm به سمت پایین برگردد).
- در دیوار چینی به جز آجر از سنگ لاشه و بلوک سیمانی نیز میتوان استفاده کرد. همچنین ملات آن نیز میتواند ماسه سیمان، باتارد یا ماسه آهک باشد. (در صورت مرطوب بودن زمین و استفاده از آجر در دیوار چینی استفاده از مصالح ضد نفوذ آب مانند آجرهای ماسه آهکی یا رسی مرغوب الزامی است.)
اصول ساخت کرسی چینی
هنگام ساخت کرسی چینی ساختمان باید ضوابط خاصی را برای آن رعایت کنند. این ضوابط به شرح زیر است.
- محل جا نمایی کرسی چینی
- ابعاد کرسی چینی
- مصالح کرسی
به طور معمول کرسی چینی بر روی شالوده ساخته میشود، اما در ساختمانهای بنایی محصور شده با کلاف ممکن است از کلاف افقی به عنوان شالوده استفاده شود که در این حالت باید کلافهای افقی بر روی کرسی چینی با مصالح بنایی اجرا شود.
نقش عمده کرسی چینی تامین سطح اتکای بیشتر برای دیوار و تامین ارتفاع تا رقوم کف سازی است. به دلیل تماس مستقیم و دائم کرسی چینی با رطوبت، آجرهای به کار رفته در دیوار چینی، باید از میان آجرهای مقاوم با میزان کم جذب آب انتخاب شوند. عرض دیوار چینی معمولاً در هر طرف نیم آجر بیشتر از ضخامت دیوار است (که به آن ریشه یا ناخن میگویند). محور آن حتی الامکان بر محور دیوار منطبق است و معمولاً تا آن ارتفاع را بلوکاژ میکنند (بلوکاژ از پایین به بالا به ترتیب از درشت دانه به ریزدانه است، به دلیل خاصیت مویینگی).
شناخت اصول کرسى چینى
کرسى چینى با استفاده از آجر یا سنگ بر روى پى انجام مىگیرد تا بار به سطح بزرگترى از فونداسیون توزیع شود. کرسى چینى معمولاً با آجر مقاوم و توپر و با ملات ماسه و سیمان و رعایت قواعد آجر چینى انجام مىشود. کرسى چینى را باید تا حد امکان، با پیوند کله انجام داد تا بار حاصل از دیوار را به شکل مؤثرى توزیع نماید و چنانچه به آجرهاى راسته نیاز باشد، آنها را در وسط دیوار قرار داد. براى صرفه جویى در مصالح، مىتوان کرسى چینى را به صورت پلکانى اجرا نمود.
اصول کرسى چینى با آجر یا سنگ
عرض کرسى چینى باید بین ۵ تا ۱۰ سانتىمتر از عرض دیوار از هر طرف بیشتر باشد. به عنوان مثال عرض کرسى چینى براى دیوار باربر ۳۵ سانتى مترى، حداقل ۴۵ سانتى متر خواهد بود. در کرسى چینى با آجر لازم است از آجرهاى فشارى مناسب زنجاب شده و ملات ماسه و سیمان با پیوند صحیح آجر چینى استفاده شود.
در کرسى چینى با سنگ از سنگهاى لاشهى طبیعى مناسب و ملات ماسه و سیمان یا ملات باتارد به صورت اصولى استفاده مىشود.
تراز کردن و مسطح نمودن سطح کف کرسى جهت عایق بندى
براى انجام عملیات عایقکارى در هر سطح، نیاز به زیرسازى آن سطح است. سطح کرسى چینى جهت عایقکارى باید زیرسازى شده و کاملاً تراز باشد. بدین منظور رجهاى کرسى چینى به ویژه رج پایانى باید کاملاً تراز شود. براى تراز کردن رجهاى کرسى چینى، مىتوان از شمشه، تراز یا شیلنگ تراز استفاده نمود. براى زیرسازى عایقکارى از ملات ماسه و سیمان نرم با نسبت ۱ به ۳ استفاده مىکنند. بدین صورت که پس از آماده نمودن ملات و ریختن آن بر روى دیوار کرسى چینى، ملات را با استفاده از ماله کاملاً صاف مىکنند. در ضمن باید دو طرف دیوار کرسى چینى به اندازهى ۱۰ تا ۲۵ سانتى متر اندود ماسه و سیمان صیقلى شود.
پس از خشک شدن اندود ماسه و سیمان، عملیات عایقکارى بر روى دیوار کرسى چینى انجام مىشود.
ابعاد کرسی چینی
در مورد ابعاد کرسی چینی در ساختمانهای بنایی (محصور شده با کلاف و غیر مسلح) مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان ضوابطی را به شرح زیر ارائه کرده است.
- کرسی چینی باید از روی سطح شالوده تا حداقل ۳۰۰ میلیمتر بالاتر از کف تمام شده محوطه پیرامون ساختمان باشد.
- برای جلوگیری از نفوذ رطوبت باید سطح کرسی چینی با ۲۰ میلیمتر ملات ماسه – سیمان با نسبت سیمان به ماسه یک به دو پوشانده شود.
- عرض کرسی چینی باید حداقل ۱۰۰ میلیمتر بیشتر از عرض دیوار باشد.
مصالح کرسی چینی
مصالحی که برای ساخت کرسی چینی در ساختمانهای بنایی محصور شده با کلاف و ساختمانهای بنایی غیر مسلح استفاده میشوند، یکی است. مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان این مصالح را به صورت زیر معرفی کرده است.
مصالح کرسی چینی در ساختمانهای بنایی محصور شده با کلاف و غیر مسلح
کرسی چینی دیوارها با استفاده از سنگ لاشه، آجر یا بلوک سیمانی توپر با یکی از ملاتهای زیر اجرا شود.
- ملات ماسه – سیمان با نسبت حجمی یک به سه (سه قسمت سیمان ، سه قسمت ماسه)
- ملات ماسه – سیمان – آهک (باتارد) با نسبت حجمی یک به یک به شش (یک قسمت سیمان، یک قسمت آهک، شش قسمت ماسه)
- ملات ماسه – آهک با نسبت حجمی دو به پنچ (دو قسمت آهک، پنچ قسمت ماسه خاکی)
در صورت استفاده از بلوک سیمانی حفره دار، لازم است داخل حفره از ترکیب ملات و لاشه در ساختمانهای بنایی محصور شده با کلاف و ملات و لاشه سنگ، در ساختمانهای بنایی غیر مسلح، پر شود.
در زمینهای مرطوب در صورت استفاده از آجر در کرسی چینی مصرف آجرهای ماسه آهکی یا رسی مرغوب مهندسی الزامی است.
استفاده از شالوده بتن مسلح به جای استفاده از کلاف افقی و کرسی چینی
جایگزینی شالوده بتن مسلح به جای کلاف افقی و کرسی چینی
مطابق مبحث هشتم به جای استفاده از کلاف افقی با کرسی چینی مصالح بنایی میتوان از شالوده بتن مسلح استفاده کرد. در این حالت رعایت موارد زیر الزامی است.
- مقاومت بتن مورد استفاده در شالوده باید حداقل ۲۰ مگا پاسکال باشد.
- مقاومت میلگرد مورد استفاده در شالوده باید حداقل ۲۴۰ کگاپاسکال باشد.
- فولاد عرضی باید به میزان فولاد خمشی در نظر گرفته شود.
- بتن مگر زیر شالوده با ضخامت ۱۰۰ میلیمتر بیشتر از عرض شالوده و حداقل ضخامت ۵۰ تا ۱۰۰ میلمیتر باشد.
مفید و ثمربخش . ممنون