نشریه شماره ۶۳۶

نشریه شماره ۶۳۶ بخش هفتم از آیین نامه سازه های ساحلی (بازنگری نشریات شماره ۳۰۰) را شامل میشود.

طراحی سازه‌های محافظ

در طراحی سازه‌هاي محافظ مانند موج شکن، دستک، دیواره ساحلی، دستک هدایت کننده، آبگیر، حوضچه تنظیم تراز آب، پوشش سنگچین، خاک‌ریز، آب‌شکن و دیواره تاج موج شکن، ملاحظات زیر باید مد نظر قرار گیرد.

ارتباط این سازه‌ها با کانال دسترسی، حوضچه‌ها، تاسیسات پهلوگیري و دیگر تاسیسات
تاثیرات این سازه‌ها بر روي نواحی مجاور، تاسیسات، توپوگرافی، جریان‌ها و محیط‌هاي دیگر بعد از ساخت
امکان توسعه آینده بندر

موج شکن، دستک، دیواره ساحلی، دستک هدایت کننده، آبگیر، سد تسطیح تراز، پوشش سنگچین، « سازه‌هاي محافظ » خاکریز، آبشکن و دیواره تاج موج شکن‌ها و غیره اطلاق میگردد.

عملکرد سازه‌هاي محافظ در بنادر شامل تامین آرامش بندر، حفظ عمق آب، جلوگیري از فرسایش ساحل، کنترل بالا آمدن سطح آب پشت خاکریز هنگام برکشند (خیزاب) طوفان و سونامی میباشد. در سال‌هاي اخیر این ضرورت به وجود آمده است که سازه‌هاي محافظ جنبه‌هاي زیبایی شناختی را نیز رعایت نمایند، به گونه‌اي که مردم از تماس با طبیعت دریا و محیط بندر لذت ببرند. در بسیاري از موارد انتظار میرود که سازه‌هاي محافظ چندین مورد از عملکردهاي بالا را برآورده نمایند. بنابراین در این موارد، هنگام طراحی سازه‌هاي محافظ باید به برآورده شدن این عملکردهاي متفاوت توجه کافی شود.

سازه‌هاي محافظ در بنادر باید بر اساس استانداردها و راهنماهاي مناسب و با در نظر گرفتن شرایط طبیعی و ویژگی‌هاي اجرا در شرایط خوبی نگهداري شود تا عملکرد این سازه‌ها به طور کامل برآورده شود.

طراحی موج شکن

هنگام طراحی موج شکن موارد زیر باید بررسی شود.

جانمایی موج شکن
تاثیر اجراي موج شکن بر توپوگرافی اطراف
هم خوانی با محیط اطراف
شرایط طراحی
انواع سازه‌اي موج شکن
امکان استفاده چندگانه از موج شکن
روش طراحی
روش اجرا
جنبه‌هاي اقتصادي

موج شکن براي تامین آرامش در بنادر، تسهیل بارگیري و تخلیه کالا، اطمینان از ایمنی کشتی‌ها هنگام ناوبري و لنگراندازي و حفاظت از تاسیسات بندري ساخته می‌شود که براي برآورده کردن این نیازها اقدامات زیر باید انجام شود.

انتخاب انواع موج شکن‌ها

هنگام کاربرد موج شکن متفاوت از انواع اشاره شده در فصل ۲، موج شکن‌ها، مناسبترین نوع سازه‌اي آن را می‌توان بر اساس شرایط طراحی (شرایط موج، قابلیت جابجایی آب، نیاز به کاهش بازتاب موج، میزان آرامش مورد نیاز درون بندر، شرایط زمین و غیره) انتخاب کرده و بر اساس مناسبترین روش طراحی یا نتایج آزمایش مدل هیدرولیکی طراحی نمود. علاوه بر سرفصلهاي ارائه شده در فصل ۲، موج شکن‌ها، انواع متعدد دیگري از موج شکن‌ها از دیدگاه کارکرد، شکل و مصالح وجود دارند که بسیاري از این انواع پاسخگوي نیازهاي کارکردي همچون کاهش بازتاب موج یا قابلیت جابجایی آب، شرایط طراحی ویژه محل پروژه (سایت) همچون زمین، عمق آب و امواج، و کاربردهاي ویژه نظیر استفاده موقت میباشد. در این راستا، نوع مناسب موج شکن که بتواند کارکردهاي مورد انتظار را برآورده کند، باید با بررسی دقیق و گسترده مشخصه‌هاي مختص آن نوع موج شکن انتخاب شود.

انتخاب شرایط طراحی موج شکن

هنگام طراحی موج شکن شناور، عوامل زیر باید در نظر گرفته شوند.

عوامل مربوط به کارکرد موج شکن شناور

امواجی که باید کنترل شود (ارتفاع، پریود و جهت)
تراز جزرومدي و عمق آب
میزان آرامش موردنیاز

عوامل مربوط به پایداري موج شکن شناور

موج طراحی (ارتفاع، پریود و جهت)
تراز جزرومدي و عمق آب
جریان (سرعت و جهت جریان)
باد (سرعت، جهت باد)
شرایط زمین
دامنه مجاز حرکت

اصول طراحی پوشش سنگ چین

هنگام طراحی پوشش سنگ چین باید موارد زیر بازرسی شود.

ارتفاع دیواره تاج کافی که قادر به حفاظت زمین اصلاح شده در برابر موج و برکشند (خیزاب) طوفان بوده و همزمان کاربري زمین مورد نظر را با مشکل روبرو نسازد.
سازه‌اي که در برابر نیروهاي خارجی همچون نیروهاي موج و فشار خاك مقاومت کند.
سازه‌اي که از نشت از میان محل خاكریزي شده پیشگیري کند.
اثرات بر نواحی آب پیرامونی، شامل پیشگیري از جریان یافتن آب لجنی حین کارهاي استحصال زمین در نظر گرفته شود.
در مورد دیواره ساحلی با رویکرد زیبایی شناختی، سازهاي ایمن و راحت براي کاربران ایجاد شود.

معمولاً شرایط طراحی زیر در نظر گرفته می‌شود: