تاثیر شرایط عمل آوری بر روی جذب آب اولیه بتن خود تراکم
با توجه به گسترش استفاده از سازههای بتنی در مناطق مختلف کشور اعم از مناطق سردسیر و مناطق خورنده (حاشیه خلیج فارس و دریای عمان) دوام سازههای بتنی از اهمیت ویژهای برخوردار است. یکی از مهمترین پارامترهای تاثیر گذار بر دوام سازههای بتنی شرایط و نحوه عمل آوری آنها است.
دوام و مقاومت بتن
زوال زودرس سازههای بتنی در برخی از کشورها خصوصاً در کشورهای با آب و هوای نامناسب، به وضعیت هشدار دهندهای رسیده است. در بعضی از شرایط محیطی، دوام از اهمیت ویژهای برخوردار است. تا سالهای اخیر پیشرفتهای بدست آمده در زمینه تکنولوژی سیمان و بتن عمدتاً بر دستیابی به بتن با مقاومتهای زیاد متمرکز بود و تصور میشد که بتن با مقاومت، بتنی بادوامی هم است و تنها ملاحظات خاصی در مورد اثر یخ زدگی و آب شدن متناوب و برخی از انواع حملات شیمیایی اعمال میشود. امروزه مشخص شده است که برای بسیاری از شرایط رویارویی سازه بتنی، لازم است در مراحل طراحی و اجرا، هر دو خاصیت مقاومت و دوام،با هم در نظرگرفته شوند.
دوام بتن به توانایی آن در برابر عوامل هوازدگی، حمله شیمیایی، سایش، و یا هر فرایندی که باعث ایجاد آسیب دیدگی شود، میگویند و بتنی با دوام است که شکل اولیه، کیفیت و قابلیت خدمتدهی خود را در شرایط محیطی خودش حفظ نماید.
در پدیده آسیب دیدن بتن پدیده انتقال دخالت دارد به طور کلی انتقال در بتن، تحت یک یا ترکیبی از مکانیزمهای زیر انجام میشود.
- جذب: انتقال محلول، ناشی از مکش منافذ موئین
- نفوذ: انتقال محلول تحت عمل گرادیان یا تغییر فشار
- انتشار: انتقال یونی تحت عمل گرادیان یا تغییر غلظت
تخریب بتن از طریق وارد شدن عوامل مخرب نظیر گازها، آب، عناصر شیمیایی و راه یافتن این عوامل از طریق منافذ است. بنابراین هر چه بتن دارای منافذ و فضاهای خالی پیوسته کمتری باشد، دوام آن در برابر عوامل مخرب بالاتر خواهد بود.
حجم این منافذ به وسیله سرعت جذب آنها سنجیده میشود که هر چه حجم منافذ داخل پیوسته داخل بتن کمتر باشد دوام آن در برابر عناصر مخرب افزایش مییابد. یکی از مهمترین عوامل در شدت آسیب دیدگی بتن رفتار سطحی بتن است.
هنگامی که سیمان پرتلند با آب مخلوط میشود فعل و انفعالات شیمیایی آغاز میشود که به آن هیدراسیون میگویند. این فرایند در دوام و مقاومت بتن اثر میگذارد، اگر قبل از تکمیل واکنش بین آب و سیمان (که چندین روز طول میکشد) قسمتی از آب مورد نیاز برای تکمیل واکنش تبخیر شود قسمتی از سیمان موجود در مخلوط بتن واکنش نداده باقی میماند. تکمیل نشدن واکنش بین آب و سیمان باعث افزایش حجم منافذ و همچنین کاهش دوام در بتن میشود برای پیشگیری از این پدیده پس از بتن ریزی باید بلافاصله توجه لازم به فرایند عمل آوری معطوف شود.
عمل آوری عبارت است از حفظ رطوبت و حرارت بتن تا زمانی که واکنش بین سیمان و آب تکمیل شود. این عمل میتواند به وسیله عایقکاری موقت، پاشش آب یا بخار صورت گیرد. از دیدگاه عملی، حفظ رطوبت بتن برای ۷ روز توصیه میشود. عمل آوری نقش با اهمیتی در دوام سازههای بتنی دارد بطوری که یک بتن با کیفیت مطلوب (از نظر نسبت آب به سیمان، عیار سیمان، بافت دانه بندی مناسب،…) میتواند عملکرد ضعیفتری در شرایط محیطی بهره برداری در برابر عوامل مخرب نسبت به یک بتن با کیفیت ساخت پایینتر به جهت شرایط نامناسب عمل آوری داشته باشد. از سوی دیگر روشهای متعددی برای عمل آوری بتن وجود داشته که با توجه به امکانات هر کارگاه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ماده اصلاح کننده لزجت
برای داشتن بتنی که روان و بدون جداشدگی باشد علاوه بر استفاده از روان کننده برای روانی بتن باید از یک مادهای برای اصلاح لزجت جهت جلوگیری از جداشدگی استفاده کرد.
فوق روان کننده
فوق روان کنندهها از اجزا اصلی در بتن خود تراکم هستند به طوری که ساخت بتن خود تراکم بدون استفاده از فوق روان کنندهها ممکن نیست. تنش جاری شدن بتن معمولی بسیار بالاست و این بدان معنی است که سیال مورد نظر نمیتواند حالت خود ترازی مناسبی داشته باشد بنابراین برای تراز کردن آن احتیاج به انرژی اضافه و استفاده از فوق روان کنندهها است.