کاربرد ترکیب ژئوممبران و ژئو تکستیایل
در کنار استفاده سایر روشها چون استفاده از پوششهای صنعتی در آب بندی بتن مخازن روباز، به دلیل تأثیر اشعه ماورای بنفش و عوامل دیگر در تخریب سطح به مرور زمان کارایی خود را ازدست می دهند. عدم توجه به انقباض بتن و کرنشهای حرارتی در طراحی مخازنی که در گذشته ساخته میشده اند و عدم توجه به درزهای حرکتی مناسب (انقباضی، انبساطی و لغزشی) و نشستهای نامتقارن، امکان ایجاد ترکهای سطحی و مویین وجود دارد که در یک محیط خورنده مثلاً فاضلاب، امکان نفوذ و گسترش این ترکها وجود دارد. یکی از راههای آب بندی استفاده از ترکیب ژئوتکستیال (برای درگیری وایجاد سطح زبر) و ژئوممبران است.
ژئوتکستایل
ژئوتکستایلها دارای ۲ نوع کلی منسوج (بافته) و غیر منسوج (نبافته) هستند که بر پایه پلی استر و پلی پروپیلن و ترکیبی از سایر مواد پلیمری با ضخامتها و ابعاد گوناگون تولید میشود و با توجه به مقاومت مکانیکی دارای کاربردهای متنوعی شامل تقویت بستر، کاهش ضخامت لایههای گوناگون خاک (اساس و زیر اساس)، جلوگیری از ایجاد ترک در روکشهای آسفالت، جداکننده بین لایههای گوناگون خاک جهت جلوگیری از تداخل دانه بندیها به یکدیگر، فیلتراسیون و سیستمهای زهکشی، لایههای محافظتی ورقهای ژئو ممبران در تقابل نیروهای پانچ، یک المان سازهای در طراحی و ساخت خاکریزها، شیبها و شیروانیهای خاکی،دیوارهای حائل هستند.
ژئوممبران
غشاء آب بند و غیرقابل نفوذ بر پایه پلی اتیلن، هر دو نوع با پلی اتیلن با چگای بالا و پایین، پلی پروپیلن و پلی وینیل کلراید است. که ضخامتهای متفاوت (۰/۷۵، ۰، ۱، ۵، ۱ و ۲ میلیمتر) با مقاومتهای مکانیکی، کششی و ضریب انعطاف پذیری متغیر بوده و به صورت صاف و زبر (مضرس) تولید میشود. عرض هر رول ثابت بوده (حدود ۷ متر) و با افزایش ضخامت، طول رول کاهش مییابد تا وزن هر رول تقریباً ۱/۵ تن بوده و قابل بارگیری برای جراثقیل باشد. رولهای ژئوتکستایل با عرض ۵ متر و طول ۴ متر تولید میشود و وزن آن در حدود ۶۰ کیلوگرم (به دلیل دانسیته پایین) است و کارگر به تنهایی میتواند آن را حمل کند.
پوشش ژئو ممبران جهت ایجاد سطوح آب بند و ایزوله ازقبیل لاگونهای تصفیه خانه فاضلاب، کانالهای آبرسانی، مخازن ذخیره آب آشامیدنی، مواد نفتی و شیمیایی، ساخت سایتهای دفن بهداشتی زباله، دریاچههای مصنوعی، استخرهای آبزیان، ایزولاسیون و عایق بندی سازههای زیر زمینی استفاده میشود. در قیاس با روشهای مشابه دارای سهولت و سرعت اجرا، با توجه به انعطاف پذیری، میتوان در مناطق لرزه خیز با توجه به نشستهای غیرمتقارن از آنها استفاده کرد. ورقهای ژئوممبران مقاوم در برابر نور خورشید، مقاوم در برابر زلزله و رانش زمین هستند و جلبک وخزه به آن نمیچسبد (مشکل اکثر پوششهای صنعتی را ندارد)، مقاوم در برابر تغییرات درجه حرارت (بین ۴۰- درجه تا ۷۰درجه سانتیگراد) بسیار با دوام و مقاوم در برابر رویش گیاهان علفهای هرز و حمله جوندگان است. از این رو امروزه از این ورقها برای احداث استخرهای کشاورزی در محل گود برداری بجای جداره بتنی استفاده میشود.
استخرهای خاکبرداری شده و دریاچههای مصنوعی کوچک که با ژئو ممبران ساخته میشوند دارای مزایایی چون بستری بهداشتی و عاری از عوامل بیماری زا برای آبزیان، حفظ کیفیت و زلالی آب، کاهش هزینههای هوادهی و تغذیه، شستشوی راحت و آسان، عدم چسبندگی جلبک و خزه به جداره است. از این رو میتوان در حوضچههای پرورش ماهی استفاده کرد و برای احداث کانال انتقال آب با توجه به عدم جایگزینی خاکهای گچی، آهکی و نمکی محل، جلوگیری از هدر رفتن و نشتی آب، سرعت در نصب و پایین بودن هزینههای احداث، ممانعت از رویش نی و علفهای هرز استفاده میشود.
ژئوگریدها
بر پایه پلی اتیلن و پلی استر بوده و در ضخامت، سایز و ابعاد مختلف به صورت شبکههای ۳ بعدی تولید و ارائه میشوند. از کاربرد مهم آن در تحکیم بسترهای خاکی بویژه در دیوارهای حائل و کوله پلها است. دیوارهای حائل که با ژئوگرید ساخته میشود (Geosynthetic Soil Wall) دارای قابلیتهای اجرابا انواع خاکهای موجود، رنگ پذیری در ساختار دیوار، اجرا در زاوایا و قوسهای لازم، اجرا در شرای جوی نامساعد، نصب سیستم زهکشی در ساختار دیوار حائل، انعطاف پذیری جهت مقاومت در برابر تنشهای محیطی است و امروزه این دیوارها جایگزینی مناسب برای گابیون، دیوار بتنی وزنی خاک مسلح تسمهای است.
ژئونتها
لایههای شبکهای بر پایه پلی اتیلن هستند که به منظور کنترل میزان نفوذ آب و سیالات در لاگونها و سطوحی که از عشا ژئوممبران استفاده شده و هدایت آنها به سوی انبارکهای طراحی شده مورد استفاده قرار میگیرد.
سایر ژئو کامپوزیتها
کاربرد ژئوتکستایلها
- کاربرد ژئوتکستایل در جدا سازی لایههای خاک
- کاربرد ژئوتکستایل در تسلیح خاک
- تسلیح دیوارهای حایل بوسیله ژئوتکستایلها
- پایداری شیروانیهای خاکی توسط ژئوتکستایل
- تسلیح جادهها بوسیله ژئوتکستایل
- افزایش شیب مجاز شیروانیها
- پایداری سواحل خاکی بوسیله ژئوتکستایل
- کاربرد ژئوتکستایل به عنوان فیلتر
- کاربرد به عنوان قالب انعطاف پذیر
- کاربرد ژئوتکستایلها به عنوان زهکش
مزایای استفاده از ژئو تکستایل
- دوام فراوان در خاک (عدم تجزیه پذیری)
- افزایش عمر سیستمهای طراحی شده
- کاهش هزینههای مصالح مصرفی در زمان ساخت
- کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری
کاربرد ژئوممبرانها
- کاربرد ژئوممبران درسیستم آبرسانی و مخازن آب آشامیدنی، صنعتی و پرورش آبزیان
- کاربرد ژئوممبران در چالهای و سایتهای دفن زباله شهری و صنعتی برای حفظ محیط زیست
- کاربرد ژئوممبران درسیستم جمع آوری و تصفیه فاضلاب و پساب
- پوشش برای مخازن شیمیایی و پسابهای رادیواکتیو
- پوشش ثانویه مخزنهای زیر زمینی و مدفون نفتی
- پوشش دریاچههای مصنوعی، صنعتی و آبنماهای تزئینی
- پوشش برای دریاچهها و بستر استحصال نمک و مواد معدنی
- ایزولاسیون دیوارهای قائم
- پوشش برای کانالهای انتقال آب و پساب
- ایزولاسیون ولاینینگ تونلها
- کاربرد ژئوممبران در کنترل خاکهای تورم پذیر
- کاربرد ژئوممبران در جلوگیری از نفوذ گازها
- کاربرد ژئوممبران در پوشش سطح مخازن آب
- سدهای غشایی شناور (ساخت تیوب سدهای لاستیکی)
- پوشش سرریز اضطراری سدها
- استفاده جهت پره آببند سدهای خاکی جهت کنترل نشت
- ایزولاسیون سدهای خاکی و سنگ ریزهای و مصالح بنایی
- ایزولاسیون سدهای بتنی یا بتن غلتکی
- ایزولاسیون سدهای موقت جهت کنترل نشت
- سرپوش شناور جهت کنترل نشت در مخازن و همچنین جلوگیری از آلودگی آنها
- مانع انتشار گازهایی چون رادون و هیدروکربناتها در زیر ساختمانها
- کنترل خاکهای تورم پذیر و مستعد یخ زدگی
- جلوگیری ازآبهای جاری با فاضلاب و عدم فیلتراسیون آب در مناطق حساس
- در زیر بزرگراهها جهت جلوگیری از آلودگی بوسیله نمکها و مهار ریزش مواد
- سازه نگهاری موقت مایعات
- لایه آببند در زیر لایه آسفالت
- اصلاح نشتی مخازن موجود روی زمین
به عنوان مثال در یک سد میتوان برای جلوگیری از تراوش و نشت آب از بالا دست به پایین دست از یکی از روشهای زیر استفاده کرد که امروزه به دلیل سرعت و سهولت اجرا از ورقه های ژئوممبران استفاده میشود.
- استفاده از پرده آببند گروت ریزی شده
- استفاده از پرده رسی آببند بالادست جریان
- استفاده از پرده آببند بتنی
مزایای استفاده از ژئو ممبران
- مقاومت مطلوب در برابر عوامل جوی و محیطی و خصوصاً اشعه ماورابنفش
- مقاومت مطلوب در برابر انواع مواد شیمیایی ازقبیل اسیدها، بازها و نمکها
- مقاومت کششی مناسب در برابر نیروهای وارده
- انعطاف پذیری مطلوب در برابر تنشهای وارده خصوصاً در برابر نیروهای دینامیک و نشستهای نامتقارن
- سهولت اجرا و سرعت نصب بالا
- کاهش هزینههای ساخت (با بکار بردن ژئوممبران در استخرها، کانالها مخازن بدون لاینینگبتنی)
- افزایش ضریب ایمنی طرح و عمر مفید پروژه
امروزه برای حفظ محیط زیست بجای سوزاندن زبالههای حاوی کاغذ، منسوجات، پلاستیکها، خردههای شیشه، فلز، چوب و چرم آنها را در محلی دفن کرده و پس از مسطح کردن و کوبیدن با خاک محل میتوان آنها رابا ژئو ممبران پوشاند و باغچههای مصنوعی برای پرورش گیاهان در محل زبالهها ایجاد کرد.
ورقهای Anchor Knob Sheet
بر پایه مواد پلیمری از جنس هگزان بالاترین رده پلی اتیلن (به صورت ورقهای تقویت شونده با زوائد درگیر شونده از یک طرف به ارتفاع ۱ تا ۱/۵ سانتیمتر و با ضخامت ۱/۵ تا ۵ میلیمتر و ابعاد مختلف تولید میشوند) در هر مترمربع ورق حدود زائده وجود دارد به شکلی کاملاً با بتن درگیر شوند و کاربردهای مهم این ورقها درایزولاسیون کانالهای انتقال مواد شیمیایی، آببندی مخازن نگهداری آب و سایر سیالات شیمیایی، ایزولاسیون خارجی مخازن شیمیایی به منظور محافظت از نفوذ آب و رطوبت به داخل مخزن و با توجه به استحکام مکانیکی، مقاومت شیمیایی و عمر طولانی منجر به کاربرد این ورقها در محیطهای شیمیایی خورنده شده است.
موارد کاربرد ورقهای Anchor Knob Sheet
- ایزولاسیون سطوح داخلی لولههای بتنی فاضلاب و تونلهای انتقال آب
- ایزولاسیون مخازن بتنی ذخیره آب و مواد نفتی و شیمیایی و پسابها
- ایزولاسیون منهولها و سپتیک تانکها در ابعاد گوناگون
- پوشش سطوح بتنی اجرا شده بوسیله چسباتدن ورق با گروت مخصوص به آنها
مزایای استفاده
- امکان ساخت و قرار گیری در قالب بتن ریزی شده
- در گیری کامل ورق با بتن با توجه به شکل و تعداد زائدهها
- کاهش زمان ساخت با توجه به همزمانی قرارگیری ورق در بتن و عملیات بتن ریزی
- عدم نیاز به انکراژ ورق به بتن و حذف هزینههای مربوطه
غشا آببند بنتونیتی (GCL)
از ترکیب چند لایه ژئوتکستایل با بنتونیت بدست میآید. کاربرد برای ایجاد سطوح آببند و ایزولاسیون دیواره مسیرهای زیرزمینی چون مترو استفاده میشود.
با سلام
اطلاعات جالب و با اهمیتی در سایت شماست ، مایلم عوامل دست اندر را بشناسم .
با تشکر