بتن مگر
بتن مگر یا بتن نظافت یا همان بتن رگلاژ ، در واقع یک بتن با عیار سیمان کم (بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم سیمان بر مترمکعب) است که به منظور آماده سازی بستر خاکبرداری شده برای آرماتوربندی و صفحه گذاری اجرا میشود.
موارد استفاده بتن مگر
- جلوگیری از نفوذ سیمان به خاک
- جلوگیری از جذب آب بتن توسط خاک
- آماده سازی بستر خاک برای پی ریزی
- صاف، تراز و همگن کردن فونداسیون
- اگر خاک برداری بیش از حد لازم انجام شود برای تراز کردن کف پی
- پر کردن فضای خالی از بتن مگر استفاده میشود.
رعایت نکات ذیل جهت اجرای بتن مگر الزامی است.
- قبل از اجرای بتن مگر خاک بستر باید مرطوب شود تا آب بتن جذب خاک نشود و بتن پوک نشود.
- شفته آهک باید قبل از اجرای بتن مگر مرطوب شود تا آب بتن را جذب نکند.
- بتن مگر باید زمانی بر روی شفته آهک اجرا شود که مقاومت شفته ۵/۱ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع رسیده باشد. (شفته آهکی زمانیکه به مقاومت ۵/۱ کیلوگرم بر متر مربع رسیده است که اثر کفش پس از راه رفتن بر روی آن باقی نماند.)
- بتن مگر معمولاً توسط دستگاههای بتونیر کوچک ساخته میشود. دقت شود که بتن درون دستگاه حداقل دو دقیقه پساز اضافه کردن
آب، به خوبی مخلوط شود و سپس مورد استفاده قرار بگیرد. - بتن مگر معمولاً جهت پاکسازی کف و اجرای دقیق تر فاصله گذاری آرماتورها از کف اجرا می شود بنابراین باید دقت شود که سطح تمام
شده آن تمیز و یکنواخت باشد تا آرماتوربندی بهتر انجام شود. - بعد از ریختن بتن مگر، بسته به دمای هوا، باید حدود ۱۰ ساعت سطح آن مرطوب نگه شود. بعد از گذشت یک روز می توان عملیات بعدی را شروع کرد.
دلایل استفاده از بتن مگر
بتن مگر معمولا به دو دلیل مورد استفاده قرار میگـیـرد.
- برای جلوگیری از تماس مستقیم بتون اصلی فونداسیون با خاک، جلوگیری از آبکش شدن
- برای رگلاژ کف فونداسیون و ایجاد سطحی صاف برای ادامه پی سازی، تراز
مِگر (پاکیزگى) فونداسیون
پس از اجراى عملیات پى کنى و مشخص نمودن کف پى، لازم است که یک لایه ى ۵ تا ۱۰ سانتى مترى بتن ریخته شود. این لایه ى ۵ تا ۱۰ سانتى مترى بتن، بتن مِگر (نظافت و پاکیزگى) نامیده مى شود. بتن مِگر، بتنى غیرمسلح (بتن بدون میلگرد) است. دلایل اجراى بتن مِگر به قرار زیر است.
- سطح زیر فونداسیون به صورت تراز باشد و عملیات اجرایى پى آسان تر باشد.
- باعث ایجاد فاصله بین زمین طبیعى و پى شده ومانع از جذب آب بتن فونداسیون توسط زمین مىشود.
ابزار و وسایل کار و ماشین آلات براى اجراى بتن مِگر
همچنان که وسایل ایمنى مناسب در زمان اجراى کار باعث پیشرفت کار میشود، وسایل و ابزار مناسب نیز به نوبهى خود مىتواند در پیشبرد سریع کار، مؤثر باشد. همان طورى که از نام بتن مِگر مشخص است، با یک عملیات بتن ریزى سر و کار خواهیم داشت. پس براى اجراى آن علاوه بر وسایل سادهى بنّایى از قبیل شمشهى آهنى، شیلنگ تراز، تراز، متر، کمچه، تخته ماله، استامبولى و … نیاز به ابزار عمومى ساختمان سازى از قبیل بیل، فرقون و… و همچنین براى اجراى صحیح و اصولى بتن ریزى نیاز به ماشین آلاتى همچون میکسر (بتونیر)، پمپ بتن، ویبراتور و … خواهیم داشت.
مصالح مورد استفاده در ساخت و اجراى بتن مِگر
براى اجراى بتن مِگر، به مصالح ساخت بتن مانند شن، ماسه، سیمان و آب نیاز خواهیم داشت. هر یک از مصالح ذکر شده باید با نسبت مشخصى که آزمایشگاه بتن معیّن کرده، مخلوط شده و مورد استفاده قرار گیرد. اصولاً مقدار عیار بتن مگر ۱۵۰ کیلوگرم مترمکعب است.
دانههایى به ابعاد ۵ تا ۶۰ میلى متر حاصل از خرد شدن سنگها را شن مىگویند و غالباً از جنس کوارتز، سیلیس و مواد غیر چسبنده هستند و در ساختن بتن به مصرف مىرسند.
دستورالعمل اجراى بتن مِگر
اجراى یک لایه بتن مِگر در زیر تمامى پىهاى بتن آرمه که در مجاورت سطح زیرین خود آرماتور دارند لازم است. بتن مگر خطر آلوده شدن بتن سازهاى را در هنگام انجام عملیات بتن ریزى کم مىکند.
اصول بتن ریزى مِگر و کنترل ارتفاع آن
براى ریختن بتن مِگر، پس از آماده سازى کف پى، براى این که آب بتن سریعاً توسط کف زیر پى خارج نشود، لازم است بستر بتن ریزى مرطوب شود، البته باید مراقب بود تا آب در کف پى جمع نشود و فقط رطوبت وجود داشته باشد. بعد از مرطوب شدن کف پى، مىبایست بتن آماده شده (شن + ماسه + سیمان + آب) را در محدودهى ابعاد پى بعلاوهى ۵ تا ۱۰ سانتى متراز هر طرف (بجز در حریم همسایه) ریخت.
بتن ریخته شده باید کاملاً متراکم شده و سطح بالایى آن با استفاده از شمشه و تراز و یا شیلنگ تراز، کاملاً تراز شده و ماله کشى با استفاده از تخته ماله به صورت صاف و یکنواخت انجام گیرد. بتن مِگر ریخته شده و با استفاده از شمشه صاف شده است. پس از انجام عملیات بتن ریزى بتن مِگر،
عمل آوردن بتن انجام مىشود. در زمان ریختن بتن، دقت شود که ارتفاع بتن مگر در هر نقطه کمتر از ۵ سانتى متر نباشد.