نشریه شماره ۶۱۴

نشریه شماره ۶۱۴ با عنوان مشخصات فنی عمومی و اجرایی روشنایی راه‌ها، نشریه‌ای است که جایگزین نشریه شماره ۱۹۵ با عنوان مشخصات فنی عمومی و اجرایی روشنایی راه‌های شهری شده است. نشریه شماره ۱۹۵ در سال ۱۳۷۹ با همکاری سازمان توانیر، معاونت تحقیقات و تکنولوژی، دفتر استانداردها، در دفتر امور فنی و تدوین معیارها تهیه و ابلاغ شد. در تجدید نظر این نشریه علاوه بر به روز آوری ضوابط، معیارها و استانداردهای راه‌های درون شهری، مبحث هزینه‌های اضافی و مصرف بی رویه انرژی، از نظر تردد روان و ایمن و همچنین از جنبه کاهش جرائم و بزهکاری‌ها حائز اهمیت است.

در طراحی سیستم روشنایی تمام معابر، طبقه‌بندی راه‌ها و خیابان‌ها با توجه به ویژگی‌ها و نقش آنها در تعیین میزان نور لازم، انتخاب نوع چراغ‌ها و … از جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

نشریه شماره ۶۱۴ در بر‌گیرنده مشخصات، ضوابط و دستورالعمل‌های فنی لازم در زمینه طراحی، اندازه‌گیری و اجرای سیستم‌های روشنایی انواع مختلف راه‌ها است. این نشریه علاوه بر دستورالعمل مکان یابی روشنایی در راه‌های برون شهری، طراحی و اندازه‌گیری روشنایی میادین، تقاطع‌های همسطح و غیرهمسطح، پل‌های ویژه عبور وسایل نقلیه و عابرین و … را نیز دربر می‌گیرد. در این نشریه علاوه بر ضوابط طراحی و اندازه‌گیری روشنایی راه‌ها، مشخصات فنی و استاندارد تجهیزات مورد استفاده در چراغ‌ها و انواع پایه‌ها و همچنین روش نصب تیرها، سیستم توزیع و برق رسانی به شبکه روشنایی معابر و … ارائه شده است.

اصول کلی در روشنایی معابر نشریه شماره ۶۱۴

اهداف روشنایی معابر

روشنایی معابر شامل روشنایی انواع معابر عمومی بوده و به منظور کمک به رفت و آمد ایمن برای تمامی کاربران در این معابر است. این امر علاوه بر ایجاد ایمنی در جابجا‌یی وسایل نقلیه‌، نقش اجتماعی گسترده‌ای داشته و در کاهش جرائم و احساس امنیت شهروندان کمک به سزایی می‌کند. روشنایی معابر موجب رونق اجتماعی و بازرگانی مراکز شهرها در شب و افزایش گردشگری می‌شود.

روشنایی معابر باید تمامی ویژگی‌های مهم معبر و ترافیک را برای گرو‌ه‌های مختلف کاربران از جمله وسایل نقلیه، عابرین پیاده و نیروی پلیس آشکار کند‌. همچنین این روشنایی باید محدودیت‌های موجود در بخش‌های سواره‌رو و پیاده رو، موانع و مشکلات، شکل و خصوصیات آن را برای کاربران مشخص کند.

از طرف دیگر، علیرغم اینکه هدف اصلی در نصب سیستم روشنایی معابر، مشخص کردن مسیر معبر نبوده، بهتر است در صورت امکان، سیستم روشنایی معابر به مسیریابی نیز کمک کند. بدین منظور محل نصب پایه‌های روشنایی باید طوری انتخاب شود تا از بروز اشتباه رانندگان در چگونگی ادامه مسیر راه جلوگیری نمایند.

سیاست‌های محیطی و حمل و نقل با روند رو به رشد خود، در صدد بهبود شرایط برای عابرین پیاده و دوچرخه سواران هستند. یکی از فاکتورهای مهم در برآورده کردن این هدف، بهبود کیفیت مسیر عبور دوچرخه و پیاده رو است. در این راستا سیستم روشنایی معابر نقش مهمی در ایجاد شرایط مناسب پس از تاریکی هوا برعهده دارد. البته در ایجاد این سیستم معمولاً به روشنایی پیاده‌روها کمتر از روشنایی معابر مخصوص عبور وسایل نقلیه اهمیت داده می‌شود، اما با این وجود، روشنایی آن‌ها نیز باید علاوه بر ایجاد محیطی مطبوع و مناسب، اهداف اصلی روشنایی را نیز برآورده کند‌. ایجاد چنین محیط مطلوبی، تحت تاثیر فاکتورهایی مانند ظاهر پایه‌های روشنایی و چراغ، متناسب بودن شکل و ابعاد تجهیزات روشنایی با ساختار آن ناحیه و … است.

فهرست مطالب نشریه شماره ۶۱۴

نشریه شماره ۶۱۴ در هیجده فصل و ۴۳۶ صفحه توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی تهیه و تنظیم شده است.

تعاریف و ضوابط عمومی طراحی روشنایی معابر

• اصول کلی در روشنایی معابر
• توصیه های سیستم تامین روشنایی معابر

پوشش سطح معبر و تاثیر آن بر روشنایی

• ویژگی های انعکاسی سطح معابر
• ویژگی های بازتاب سطح معبر
• دسته بندی سطوح معابر

تعیین کلا‌س‌های روشنایی

• تعیین کلاس روشنایی با استفاده از مشخصات معابر
• تعیین کلاس روشنایی با استفاده از طبقه بندی معابر
• توصیه‌های عمومی روشنایی

معیارهای سنجش روشنایی

• کلاس‌های روشنایی سری ME/MEW -۲-۴
• کلاس‌های روشنایی سری CE -۳-۴
• کلاس‌های روشنایی سر ی S -۴-۴

محاسبات روشنایی معابر

• پیش فرض‌های محاسباتی
• داده‌های سنجش نوری
• محاسبه کمیت‌های فوتومتریک
• محاسبه مشخصات روشنایی
• داده‌های تکمیلی

اصول طراحی روشنایی برای معابر با کاربری اصلی وسایل نقلیه

• مراحل طراحی روشنایی برای راه‌های شریانی درجه ۲
• مراحل طراحی روشنایی برای را‌ه‌های شریانی درجه ۱
• طراحی روشنایی پیچ‌ها در را‌های شریانی

اصول طراحی روشنایی برای معابر با کاربری اصلی اشخاص پیاده

• توصیه‌های کلی برای تامین روشنایی در راه‌های فرعی با دسترسی محلی و نواحی وابسته
• توصیه‌های کلی برای تامین روشنایی در مراکز شهری و محل‌های تفریح عمومی
• طراحی روشنایی برای راه‌های فرعی با دسترسی محلی و راه‌های وابسته به آن
• طراحی روشنایی در مراکز شهری و محل‌های تفریح عمومی

روشنایی تقاطع‌های همسطح و میادین

• عوارض همسطح راه با وجود شبح جزیره یا جزایر ترافیکی
• محل چراغ‌ها در تقاطع‌های هم سطح
• محل نصب پایه‌های روشنایی در میدان‌ها
• ارتفاع نصب
• محل عبور عابرین پیاده از عرض معبر

روشنایی پل‌ها، را ه‌های مرتفع و تقاطع‌های غیر همسطح

• روشنایی پل‌ها
• روشنایی معابر مرتفع
• تقاطع‌های غیر هم سطح

روشنایی معابر مجاور فرودگاه‌ها، خطوط راه آهن، بنادر و آب‌های قابل کشتیرانی

• روشنایی در مجاورت فرودگاه‌ها
• روشنایی در مجاورت خط را‌ه آهن
• روشنایی در مجاورت آ‌ب‌های ساحلی
• روشنایی در مجاورت بندرگا‌هها
• روشنایی در مجاورت راه‌های آبی قابل کشتیرانی

روشنایی تونل‌ها و زیرگذرها

• شرایط تونل
• طراحی روشنایی تونل

توصیه‌های عمومی ایمنی و نگهداری سیستم روشنایی معابر

• معرفی ضریب نگهداری
• اهمیت و لزوم نگهداری تجهیزات روشنایی معابر
• عوامل مؤثر بر ضریب نگهداری
• عوامل موثر بر اتلاف نور
• سرویس سیستم‌های روشنایی
• جلوگیری از تابش نور توسط درختان
• استهلاک پخش کننده و رفلکتور
• دستورالعمل تعویض لامپ
• دفع تجهیزات
• تامین ایمنی در تعمیر و نگهداری سیستم روشنایی

دستورالعمل اندازه‌گیری روشنایی در معابر

• اندازه‌گیری‌های نوری
• شرایط اندازه‌گیری
• اندازه‌گیری‌های غیرنوری
• دستورالعمل اندازه‌گیری نوری
• تجهیزات اندازه‌گیری شدت روشنایی
• تجهیزات اندازه‌گیری درخشندگی
• دستورالعمل انداز‌ه‌گیری “درخشندگی
• دستورالعمل اندازه گیری “شدت روشنایی”

مشخصات فنی استاندارد تجهیزات مورد استفاده در روشنایی معابر

• لامپ‌های بخار سدیم پر فشار
• بالاست لامپ‌های تخلیه در گاز (به غیر از لامپ فلورسنت)
• جرقه زن (وسیله راه اندازی)
• خازن
• چرغ‌های خیابانی
• مشخصات فنی و استاندارد پایه‌های روشنایی

اندازه‌گیری نوری لامپ و چراغ

• نورسنج زاویه‌ای (گونیوفتومتر)
• نورسنج جمع کننده (کره البریخت)
• ضرایب تصحیح اندازه گیری
• گزارش آزمون

سیستم توزیع و برق رسانی به شبکه روشنایی معابر

• کلیات و تعریف‌ها
• پست توزیع زمینی
• پست توزیع هوایی
• شبکه روشنایی معابر هوایی وابسته
• شبکه روشنایی معابر هوایی مستقل
• شبکه روشنایی معابر زمینی مستقل
• انتخاب سطح مقطع سیم یا کابل تغذیه کننده
• مسیر تغذیه انشعاب هر چراغ
• مسیر تغذیه از پست تا سر خط
• سیستم حفاظت و زمین مورد استفاده در شبکه‌های روشنایی معابر
• سیستم کنترل و فرمان روشنایی معابر350

آلودگی نوری

• نور مزاحم
• برافروختگی آسمان

مکان یابی روشنایی معابر برون شهری

• انواع طبقه بندی چراغ ها و کاربرد آنها
• شرایط تأمین روشنایی معابر برون شهری
• روشنایی با دکل بلند
• روشنایی موقت در منطقه ی کاری
• روشنایی گردنه‌های مه گیر
• بهره برداری از سیستم روشنایی معابر برون شهری
• سیستم روشنایی راه‌های عمومی شهری